قراردادى منعقد نخواهد شد . ( به عنوان نمونه : اگر يكى از دوطرف ، پاى قرارداد را با اراده و تمايل آگاهانه امضا كند ولى طرف ديگر بخاطر ترديدى كه در جزئيات آن دارد از قبول امتناع ورزد و نياز به مشورت بيشترى را در خود احساس كند ، قراردادى واقع نخواهد شد و ايجاب طرف اوّل كأن لم يكن تلقّى خواهد شد . )
10 - اگر محور قرارداد نزد دوطرف يكسان نباشد ، به عنوان نمونه اگر يكى از طرفين فروش را مدّنظر قرار داشته باشد و ديگرى بخشش كالاى مورد نظر را ، و يا اگر يكى آهنگ فروش خانهاى كرده باشد و ديگرى آهنگ خريد يك اتومبيل را ، عقدى واقع نخواهد شد . از اين گونه ناهمسويىها در محور قرارداد ، به اشتباه در قرارداد تعبير شده كه خود سه گونه است :
الف - اشتباهاتى كه همچون دو مثال بالا موجب از ميان رفتن اصل تراضى مىشوند ، كه در صورت رخ نمود آنها عقدى واقع نخواهد شد .
يكى از مصاديق آن ازدواج با زنى كه بعداً معلوم شود شوهر داراست ، كه دراين صورت عقد ازدواجى واقع نخواهدشد .
ب - اشتباهاتى كه به نسبتى معيّن در آن توافق دو اراده وجود دارد ، كه در صورت رخ نمود اين گونه اشتباهات ، عقد قرارداد به اجازه بعدى دوطرف موكول مىشود . به عنوان نمونه : اگر كسى اتومبيلى را به اين اعتبار كه مثلًا فلان مدل است خريدارى كند ولى سپس آشكار شود كه اتومبيل از آن مدل مورد نظر نبوده ، فرد زيان ديده مىتواند قرارداد را فسخ و يا ابقا كند ، چه دراين گونه اشتباهات ، معيار مبنايى نبودنِ خلل بوجود
احكام عمومى عقود و قراردادها (فارسى) — صفحة 80
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٨٠