امّا اگر بهاى حيوان در معامله خود يك حيوان باشد ، اين خيار براى فروشنده نيز هست . و هنگامى كه بها در معامله ، حيوان باشد و كالاى خريدارى شده چيز ديگرى غيراز حيوان باشد ، خيار فسخ فقط مخصوص فروشنده است .
2 - اگر در خلال ايّام سهگانهء خيار براى حيوان عيب و يا نقص رخ دهد ، به شرط آنكه ناشى از بىاحتياطى و سهلانگارى مشترى نباشد ، خيار باقى است و براى او حقّ فسخ و پس دادن حيوان وجود دارد .
3 - به نظر مىرسد علّت اين حكم وحكمت تشريع خيار حيوان تا سه روز اين است كه اگر حيوان عيبى يا بيمارى داشته باشد ، معمولًا در خلال سه روز مشخّص مىشود . امّا اگر عيبى وجود داشته باشد كه بعداز گذشت مدّتى بيش از سه روز مشخّص مىشود ، متون دينى دراين باره بيانى ندارند ، اگرچه اولى شرط كردن خيار تا اين مدّت است . بلى در متون دينى آمده است كه بعضى از عيبهايى كه بعداز گذشت يكسال ظاهر مىشود مانند جنون ، خيار آن نيز تا يكسال است .
سوم - خيار شرط ؛ اين خيار با شرط كردن دوطرف قرارداد يا يكى از آنها ثابت مىشود ، به صورتى كه هردو يا يكى از ايشان در خلال مدّت معيّن ( مذكور در شرط و مورد توافق طرفين ) حقّ فسخ معامله را دارند بنابراين ، طرف دارندهء خيار مىتواند در مدّت زمان شرط شده ، قرارداد را - حتّى بدون ارائه دليل - فسخ كند .
روايتى كه در ادامه مىآيد اين خيار را براى ما روشن مىكند :
از امام صادق عليه السلام دربارهء مردى سؤال شد كه احتياج پيدا مىكند
احكام عمومى عقود و قراردادها (فارسى) — صفحة 191
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص١٩١