است . در اينجا به بعضى محرّمات اشاره مىكنيم :
ابزار حرام :
1 - انعقاد قرارداد بر ابزار آلات و تجهيزاتى كه فقط در امور حرام به كار مىرود و هيچ منفعت حلالى ندارد ، مانند آلات لهو و موسيقى و ابزار قمار و بتها و صليبها و تجهيزات و وسايل مخصوص شكنجه زندانيان و مانند آن حرام بوده و همچنين توليد و گرفتن مزد بابت ساختن آنها نيز جايز نيست .
همكارى در امر حرام :
2 - معاملهء چيزى كه عرف آن را همكارى در امر حرام مىداند ، حرام است . مانند فروش انگور و خرما براى آنكه از آن شراب ساخته شود و يا فروش چوب و آهن براى آنكه از آن آلت قمار و لهو ساخته شود ، و يا اجاره دادن مكانى براى احداث كارخانهء شراب سازى ، و يا براى ايجاد مؤسّسهء توليد فيلمهاى فاسد و حرام و يا اجاره دادن كاميون يا كشتى براى انتقال شراب و . . .
امّا فروش و اجاره دادن چيزى به كسى كه مىدانيم آن را در امر حرامى به كار مىبرد ، امّا معامله به قصد انجام آن حرام منعقد نشود ، اشكالى ندارد .
مانند فروختن و يا اجاره دادن مكانى به شخصى كه مالك مىداند طرف قرارداد در آينده درآنجا مؤسّسهاى براى توليد و توزيع نوار و فيلمهاى حرام داير مىكند ، البتّه اين در صورتى است كه استفادهء حلال ازاين
احكام عمومى عقود و قراردادها (فارسى) — صفحة 175
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص١٧٥