تصرّف با اجازهء اوليا و زير نظر ايشان اعمال شود مشروع خواهد بود .
از همين رو مىبينيم كه رويّه مسلمانان بر اين است كه براى خريد و فروش از كودكان بهره مىجويند . البتّه اين امر زير نظر اولياى آنها و در محدودهء اجازه داده شده به آنها ، صورت مىگيرد .
2 - عقل
الف - قراردادهايى كه توسّط افراد ديوانه ، مست لا يعقل ، بيهوش ، به خواب رفته ، حواس پرت و هركه از خود ارادهاى نداشته باشد ، منعقد گردند ، ارزش ندارند . اگرچه هريك از اين افراد پساز بر طرف شدن عذر مذكور ، به عملكرد خود رضايت دهند . چه ، حقيقت قراردادها بر تراضى و ارادهء دوطرف استوار است ، و با نبود قدرت تشخيص در افراد بالطبع اراده و قصدى نيز ساخته نخواهد شد . از همين روست كه سخنان اين گونه افراد هر چند با يك رضايت بعدى همراه شود ، از آن رو كه ارادهاى در آن نبوده ، ارزشى نخواهد داشت .
ب - همچنين بيمارانى كه درد تمام وجود ايشان را فراگرفته ، افراد خشمگين ، افرادى كه توسّط داروهاى بيهوش كننده بيهوش شدهاند و يا كسانى كه از رهگذر استعمال موادّ مخدّر خمار شدهاند ، يا كسانى كه سخت خواب آلودهاند ، جملگى اگر قدرت تشخيص خود را از دست بدهند ، نمىتوان براى سخنانشان اعتبارى قايل شد .
ج - براى سخن كسى كه قصد شوخى دارد « 1 » نيز از آن رو كه خواست
هامش
( 1 ) - هازل .