6 - وهم مىتوانى بدن خود را به ترتيب بشويى و احوط اين است كه از سر و گردن شروع كنىوبعد ساير بدن را بشويى و اوْلى آن است كه - پس از سر و گردن - ابتدا طرف راست و بعد طرفچپ را بشويى ولى اين ترتيب بين طرف راست و چپ واجب نيست و اگر ترتيب بين سرو بدنرا فراموش كنى ، احوط اعاده غسل است .
7 - پى در پى بودن در غسل جنابت شرط نيست ، پس اگر ابتدا سر خود را بشويد ، سپسبعداز يك ساعت بدن خود را بشويد ، غسل او صحيح است . و لازم هم نيست شستن را از بالابه پائين شروع كند ، پس اگر - مثلًا - پاهاى خود را قبل از دستانش بشويد ، كفايت مىكند . و اگر بعد از غسل متوجه شود كه قسمتى از بدن را نشسته است يا اينكه روى آن چيزى مانع ازرسيدن آب وجود داشته باشد ، شستن همان قسمت كفايت مىكند . ولى احتياط اقتضا مىكندكه اگر آن قسمت ، در سر باشد ، بعد از شستن آن ، شستن بقيه بدن را اعاده كند . هر قسمت ازبدن كه آب از روى آن بگذرد ، پاك شده است .
8 - بعضى از فقها شرط كردهاند كه : بايد قبل از شروع به غسل ، همه بدن از نجاست تطهيرشود ، وبرخى از آنان گفتهاند : واجب است هر عضو ، قبل از شستن همان عضو ، تطهير شود . احتياط قول دوم را اقتضا مىكند ، ولى اوْلى اين است كه قول اوّل را نيز رعايت كند .
9 - غسل در زير دوش يا ناودان يا آبشار يا باران جايز است ، زيرا همين كه آب همه بدنرا به نيت غسل فرا بگيرد ، كفايت مىكند ، و بهتر اين است كه ترتيب بين سر و گردن وطرفراست و طرف چپ رعايت شود ولى رعايت ترتيب ، بين طرف راست و چپ - همانطور كهگفته شد - واجب نيست .
10 - مشهور فقها گفتهاند كه آب غسل و مكان غسل كردن و محلّى كه آب غسل درآنمىريزد بايد مباح باشد ، و اين قول نزديكتر به احتياط است . همچنين مشهور گفتهاند كهغسل ارتماسى در هنگام روزه ، و در حال احرام باطل است ، زيرا كه از ارتماس دراين دوحالت نهى شده است ، اين نظر نيز موافق احتياط است .
11 - شايسته است كه قبل از غسل با ادرار كردن ، استبرا كنى تا اگر پس از غسل ، از تورطوبتى خارج شود و شك كنى كه منى است يا چيز ديگر ، به شك خود اعتنا نكنى وغسلت رااعاده ننمايى . آنچه گفته شد درباره مرد است ، اما درباره زن ، چيزى بر او نيست چه قبل ازغسل استبرا كرده باشد ، يا نه .
12 - همچنين شايسته است كه دستت را سه بار بشويى و سه بار مضمضه و سه بار استنشاقكنى ودستت را روى اعضاى بدن حركت بدهى تا يقين كنى كه آب به آنها رسيده است .
13 - مستحب است كه در حين غسل نام خدا را ببرى و دعا كنى و بهتر است اين دعا را كه در
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 92
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٩٢