« الإصرار أن يذنب الذنب فلايستغفر اللَّه ، ولايحدّث نفسه بالتوبة فذلك الإصرار
» « 1 » .
« اصرار اين است كه انسان گناه كند و از خدا استغفار نكند و بخاطرش هم نياورد كه توبه كند . پس اين اصرار به گناه است . »
انگيزهها و عوامل گناه
گناه كردن ، انگيزهها و عوامل خاصى دارد ، و كسى كه بخواهد از گناهان اجتناب نمايد ، بايد در جستجوى علل و انگيزهها برآيد ، و آنها را از اعماق وجود خويشتن ريشه كن نمايد . از جمله عوامل گناه : حرص ، حسد ، تكبّر و تعصّب است و از عوامل ديگر آن محبّتدنيا و زيورهاى دنيوى ، رياستطلبى ، شكم پرستى ، لذّت خواهى ، دوست داشتن خواب و غفلت آن ، محبت زنان ، شهوترانى وراحتطلبى و همچنين انحصارطلبى وخودخواهى است . احاديث شريف اين عوامل وانگيزهها را براى ما به خوبى بيان داشته و ما را دراين مورد نصيحت كرده است كه پارهاى از آنها را باهم مىخوانيم :
1 - امام صادقعليه السلام فرمود :
« اصول الكفر ثلاثة : الحرص ، والاستكبار ، والحسد
» « 2 »
« ريشههاى كفر سه چيز است : حرص ، تكبّر و حسد . »
2 - امام صادقعليه السلام روايت مىكند كه پيامبر خداصلى الله عليه وآله فرمود :
« أركان الكفر أربعة : الرغبة ، والرهبة ، والسخط ، والغضب
» « 3 » .
« اركان كفر چهار چيز است : رغبت ( به دنيا ) ، ترس ، ناخوشنودى ( از مقدّرات الهى ) و غضب . »
3 - امام صادقعليه السلام روايت مىكند كه پيامبر خداصلى الله عليه وآله فرمود :
« إنّ أوّل ما عُصِي اللَّه به ستّة : حبّ الدنيا ، وحب الرياسة ، وحب الطعام ، وحبّ النوم ، وحبّ الراحة ، وحبّ النساء
» « 4 » .
« اوّلين چيزهايى كه خداوند بواسطه آنها معصيت شد ، شش چيز است : دوستى دنيا ، دوستى رياست ، دوستى طعام ، دوستىخواب ، دوستى راحتى و دوستى زنان . »
4 - حضرت علىعليه السلام فرمود :
هامش
( 1 ) وسائل الشيعه ، ج 11 ، باب 48 ، ص 268 ، حديث 4 .
( 2 ) همان ، ج 11 ، باب 49 ، حديث 1 .
( 3 ) همان ، حديث 2 .
( 4 ) همان ، حديث 3 .