گرفتهاند . براستى چگونه خود را از آتش نجات بدهيم ؟
خداوند ما را به تجارتى راهنمايى كرده است كه مىتواند ما را از عذاب دردناك نجات بدهد . اين تجارت عبارت است از ايمان بهخدا و پيامبر وجهاد در راه خدا با مال و جان ، و لذا مىبينى كه مؤمنان صادق هميشه مشتاق جهاد بودهاند تا خداوند آنان را از عذابنجات بخشد و شايد هم اين جهاد براى آنان به شهادت ختم مىشده است .
امام اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود :
« أَ مَّا بَعْدُ ، فَإِنَّ الجِهَادَ بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الجَنَّةِ ، فَتَحَهُ اللَّهُ لِخَاصَّةِ أَوْلِيَائِهِ ، وَهُوَ لِباسُ التَّقْوَى ، وَدِرْعُ اللَّهِ الحَصِينَةُ ، وَجُنَّتُهُالوَثِيقَةُ
» . « 1 »
« امّا بعد ، جهاد درى است از درهاى بهشت ، خداوند آن را به روى دوستان مخصوص خود گشوده است . جهاد ، جامه تقوا ، زرهمحكم و سپر مطمئن خداوند است . »
حق جهاد
جهاد در راه خدا آنچنانكه حق جهاد است ، جهاد بزرگ در برابر كفّار ومنافقان ، صبر وشكيبايى در امر جهاد ؛ همه اينها بهعنوان واجب وفريضه در قرآن كريم ذكر شده است . مقصود از اين سه مقوله چيست ؟
الف - در انسان انرژىها و توانهاى گوناگونى نهفته است ، و خداوند از فضل خود ، هر انسانى را با استعدادها و شايستگىهاى ويژهاى برترى داده ، و او بر خويشتن آگاه است . پس اگر انسان همه توان خود را به كار اندازد ، و همه انرژى خود را آزاد سازد ، در واقعحق جهاد در راه خدا را انجام داده است ، خداوند دراين باره چنين مىفرمايد :
وَجَاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ . . . « 2 » .
« و در راه خدا جهاد كنيد ، و حق جهادش را ادا نماييد ؛ او شما را برگزيد و در دين كار سنگين وسختى بر شما قرارنداد . . . . »
اين آيه نشان مىدهد كه حدّ و مرز حق جهاد ، رسيدن به حالت عسر وحرج است يعنى انسان ، تا آنجا از توان و استعداد خود كاربگيرد كه اگر بالاتر از آن عمل كند ، باعث مشقّت ودشوارى در زندگى او خواهد شد .
هامش
( 1 ) نهج البلاغه ، خطبه شماره 27 .
( 2 ) سوره حجّ ، آيه 78 .