« و هر چيز را كه انفاق مىكنيد يا ( اموالى كه ) نذر كردهايد ( در راه خدا انفاق كنيد ) ، خداوند آنها را مىداند وستمگران ياورى ندارند . »
بدين ترتيب اين آيه زمينه سخن گفتن درباره كتمان و پنهان داشتن انفاق را فراهم مىسازد زيرا تا زمانى كه انفاق در راه خدا باشد و نه براى برترى جوئى بر مردم ، يك عمل صالح خواهد بود كه دانستن يا ندانستن مردم هيچ ضرر و زيانى به آن نمىرساند ، ولى بهتراست مخفى و بدور از چشم وعلم مردم انجام شود زيرا دراين صورت از انگيزههاى نفسانى و وسوسههاى شيطانى دور خواهد بود .
خداوند مىفرمايد :
إِن تُبْدُوا الصَّدَقَاتِ فَنِعِمَّا هِيَ وَإِن تُخْفُوهَا وَتُؤْتُوهَا الْفُقَرَاءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَيُكَفِّرُ عَنكُم مِّن سَيِّآتِكُم وَاللَّهُ بِمَاتَعْمَلُونَ خَبِيرٌ « 1 » .
« اگر انفاقها را آشكار كنيد خوب است و اگر آنها را مخفى ساخته و به نيازمندان بدهيد براى شما بهتر است و قسمتى از گناهان شمارا مىپوشاند و خداوند به آنچه انجام مىدهيد آگاه است . »
و چون شايسته است انفاق در راه خدا باشد ، پس رهبرى اسلامى تنها ، كانالى است كه مال انفاق شده را به مستحقّان آن مىرساندو در قبال انفاق ثروتمندان ، بيش از اين مسؤوليّتى ندارد ومسؤول اوّل از اعمال شخص ، خود اوست زيرا سود و زيانش هم به طورمستقيم به خود او مىرسد .
خداوند مىفرمايد :
لَيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَن يَشَاءُ وَمَا تُنفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنفُسُكُمْ وَمَا تُنفِقُونَ إلَّا ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِوَمَا تُنفِقُوا مِن خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنتُمْ لَا تُظْلَمُونَ « 2 » .
« هدايت آنها ( به طور اجبار ) بر تو نيست ولى خداوند هر كه را بخواهد هدايت مىكند و آنچه را از خوبيها و اموال انفاقمىكنيد ، براى خودتان است ( ولى ) جز براى رضاى خدا انفاق نكنيد و آنچه از خوبيها ، انفاق مىكنيد ، ( پاداش آن ) به طور كامل به شما داده مىشود و به شما ستم نخواهد شد . »
5 - مصرف انفاق
اين سؤال باقى مىماند كه در كجا و براى چه كسى انفاق كنيم ؟
آيه شريفه پاسخ مىدهد :
لِلْفُقَرَاءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْباً فِي الْأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ
هامش
( 1 ) سوره بقره ، آيه 271 .
( 2 ) سوره بقره ، آيه 272 .