3 - بايد تغيير آب ، تنها به وسيله برخورد با خود نجس حاصل شده باشد . پس اگر تغيير ، به خاطر دو عامل : نجس و چيز ديگر باشد ، آب كثير نجس نمىشود .
4 - اگر آب نجس و تغيير يافته به وسيله خون مثلًا ، در بركهاى از آب ريخته شود و يكى ازاوصاف آب بركه بر اثر آن تغيير يابد ، آب بركه نيز نجس مىشود ، و همچنين هر آبى كه بهوسيله برخورد با عين نجاست ، نجس شده و تغيير يافته ، اگر به آب كثير برسد و يكى ازاوصاف آن را طبق اوصاف عين نجاست تغيير دهد ، آن را نجس مىگرداند .
5 - آب رنگىاى كه نجس شده ، اگر به آب كثير برسد ولى رنگ آب كثير را به غير رنگنجاست تغيير دهد ، آن را نجس نمىگرداند مگر اينكه تغيير به قدرى باشد كه آب كثير از آبمطلق بودن خارج شود .
6 - اگر در آب كثيرى ، به طور مثال ، خون و مقدارى جوهر قرمز ريخته شود و رنگ آببه وسيله خون و جوهر عوض شود ، چنانچه مقدار خون به تنهايى براى تغيير دادن رنگ آبكافى باشد ، آب نجس مىشود و گرنه پاك است .
7 - اگر بركه آب ، بوى گنديده داشته باشد و مردارى نيز در آن بيفتد و مدّتى در آن بماندبه گونهاى كه اگر آب بركه ، بو نمىداد ، دراين مدّت ، لاشه بوى آن را تغيير مىداد ، دراينصورت آب بركه نجس محسوب مىشود ، زيرا ظاهر روايات ، بر شرط دانستن تغيير حقيقى وواقعى دلالت دارد ، و ظهور و بروز تغيير ، شرط نيست .
8 - اگر مردار در آب كثير بيفتد ولى سرماى شديد يا شور بودن آب يا هر پديده ديگر ، مانعاز تأثير مردار در اوصاف آب شود به گونهاى كه اگر اين پديده مانع نمىشد ، وجود مردار ، آبرا تغيير مىداد ، دراين صورت ، حكم بر طهارت آب مىشود زيرا تغيير ، حاصل نشده است .
9 - اگر ويژگيهاى خاص عين نجس ، از آن سلب شود ، مثلًا خصوصيات خون از آن گرفتهشود ، يا مردار به گونهاى ضدعفونى شود كه ديگر در آب تأثير نگذارد ، دراين صورت ظاهر ايناست كه آب كثير در صورت برخورد با اين نوع نجس ، نجس نمىشود زيرا تغيير واقعى حاصلنشده استبا اينكه اگر مانع نمىبود ، تغيير حاصل مىشد ولى احتياط اين است كه از آن اجتناب شود .
10 - اگر تغيير از جهت بر طرف شدن رنگ اصلى آب ، يا از بين رفتن مزّه طبيعى آن حاصلشودبازهم آب نجس مىشود ، مثل اينكه آب ، شور باشد و به جهت برخورد با خون ، شورى آن ازبين برود و مانند آبهاى عادى بدون طعم شود زيرا حكمت نجس شدن در هنگام تغيير يافتن ، غلبه نجس بر پاكى آب است و روايات نيز اين مورد را شامل مىشود ، آيا مگر اين ، نوعى ازتغيير مزّه و بو نيست ؟
11 - تغيير در صفات ديگر آب ، غيراز رنگ ، بو و مزّه ، مانند تغيير در سبكى وسنگينى
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 49
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٤٩