بنابر قول صحيحتر در غير اين نه مورد ، زكات واجب نيست « 1 » امّا نسبت به سُلت « 2 » و عَلَسْ « 3 » كه شبيه گندم و جو هستندتا اطمينان نيافتهايم كه آنها از اموال زكاتى هستند ، زكات در آنها واجب نيست هر چند احتياط مستحبّ اين است كه زكات آنها دادهشود .
دوّم - دادن زكات چهار چيز ديگر نيز مستحبّ است :
الف - حبوبات چه با پيمانه فروخته شود يا با وزن ، مانند : برنج ، عدس ، نخود و مانند آن و همچنين ميوههايى مانند : سيب ، پرتقال ، ليمو ، زردآلو و غيره امّا در سبزيجات مانند بادنجان و خيار و خربُزه مستحبّ نيست .
ب - هر مالى كه انسان با آن تجارت مىكند و بهره مىبرد .
ج - ماده اسپان ( نه اسپان نر و استران و الاغان ) .
د - املاك و مستغلات سرمايهاى مانند زمين كشاورزى ، پاساژ ، مراكز تجارى وساختمانهاى استيجارى .
زكات شتر و گاو و گوسفند
در وجوب زكات در شتر و گاو و گوسفند چهار شرط ذيل معتبر است :
1 - حدّ نصاب . 3 - چريدن در بيابان .
2 - گذشتن سال . 4 - كارنكردن .
احكام هريك از شرايط يادشده به تفصيل بيان مىشود :
شرط اوّل - حدّ نصاب :
الف - شتر دوازده نصاب دارد :
1 - پنج شتر و زكات آن يك گوسفند است ، و كمتر از پنج شتر ، زكات ندارد .
2 - ده شتر و زكات آن دو گوسفند است .
3 - پانزده شتر و زكات آن سه گوسفند است .
4 - بيست شتر و زكات آن چهار گوسفند است .
هامش
( 1 ) برخىاز فقها در انواع ديگرى از حبوبات نيز قايل به وجوب زكات شدهاند و برخى هم در روغن و زيتون و عسل زكات را واجب دانستهاند و عدّهاى مالالتّجاره را نيز افزودهاند و برخىگفتهاند زكات در هر چيزى كه از زمين مىرويد و با پيمانه يا وزن معامله مىشود ، واجب است .
( 2 ) سُلت نوعى از جو بدون پوست است يا گياهى است شبيه گندم ولى بلندتر از آن است كه از آرد آن نانى با رنگ زرد به عمل مىآيد .
( 3 ) عَلَسْ نوعى از گندم است كه دو دانه در يك پوسته دارد و خوراك اهل صنعاء مىباشد .