مخارج زندگى ( مؤنه ) مىباشد .
س : در بعضى از كشورها پدران براى دختران خود جهيزيه - وسايل خانه - تهيه مىكنند تابه هنگام ازدواج به آنان هديه كنند آيا خمس بر آنان واجب مىشود در صورتى كه قبلاز ازدواج هنوز آن وسايل را به دخترخود منتقل نكرده باشند ؟
همچنين آيا بر پس اندازى كه هر ساله به همين منظور در بانك ذخيره مىكنند ، خمس تعلّق مىگيرد ؟
ج : اگر اين وسايل جزء شؤون زندگى باشد ، خمس بر آن واجب نيست چه خود اين وسايل را خريدارى كند يا مبلغ آن را براى خريد درآينده ، پسانداز كند .
س : واضح است كه زمين كشاورزى يا باغ بهرهبردارى شده جزء سرمايهاى است كه خمس دارد ولى اگر كسى زمينى خريد و آن را اصلاح كرد آيا خمس قيمت زمين در هنگام خريد محاسبه مىشود يا قيمت زمين پس از اصلاح و بارورى ؟
و اگر كسى باغى براى استراحت و گذراندن تعطيلات خود داشته باشد ولى گاهى بعضى از محصولات آن را به فروشبرساند ، حكم آن چيست ؟
ج : زمينى كه براى بهرهبردارى و كسب خريدارى مىشود ، خمس قيمت فعلى آن واجب است نه قيمت خريد آن ، همچنين در موردباغ . ولى باغ خريدارى شده براى گذراندن تعطيلات شخصى و ميوههاى آن كه به مصرف شخصى برسد ، خمس ندارد امّا ميوههاىفروخته شده خمس دارد .
س : كسى زمين كشاورزى براى بهرهبردارى در اختيار دارد ولى طورى است كه اگر خمس آن را بپردازد ، مخارج او تأميننمىشود ، آيا خمس بر او واجب است ؟
ج : خمس بر او واجب نيست .
س : اگر زمين يا ملكى جهت بهرهبردارى خريدارى كند و قيمت آن افزايش يابد . آيا بايد خمس قيمت افزوده را بدهد درحاليكه ا ن ملك را از سرمايهاى خريدارى كرده كه خمس به آن تعلّق نداشته است ؟
ج : افزايش قيمت ممكن است كاذب باشد مانند اينكه تورّم در كشورى 20 درصد باشد و ارزش ملك نيز بيست درصد افزايش يابد ، درچنين وضعيتى خمس به آن تعلّق نمىگيرد زيرا در نتيجه او سودى را بدست نيآورده است .
ولى اگر ارزش ملك به طور حقيقى افزايش يابد ، مثلًا قيمت آن ملك پنجاه درصد بالا رود و تورّم 20 درصد باشد بايد خمس 30 درصد افزايش قيمت را بدهد .
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 475
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٤٧٥