« از اموالآنها صدقهاى ( بهعنوانزكات ) بگير ، تا بهوسيله آن ، آنها را پاك سازى وپرورش دهى . . . »
در آيه ديگر از انفاق به صدقه تعبير شده است :
يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبَا وَيُرْبِي الصَّدَقَاتِ « 1 » .
« خداوند ربا را نابود مىسازد و صدقات را فزونى مىبخشد . »
زيرا هر كس كه اموال خود را در راه خدا انفاق كند ، دين خدا را تصديق نموده ، و به آياتى كه در مورد ثواب انفاق كنندگان بر رسولخدا نازل شده ، ايمان آورده است .
از انفاق در راه خدا با واژه جهاد نيز تعبير شده است .
خداوند مىفرمايد :
وَجَاهِدُوا بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ فِى سَبِيلِ اللَّهِ « 2 » .
« در راه خدا با اموال و جانهاى خود جهاد كنيد . »
زيرا بخشش خالصانه براى خدا انعكاسى از مجاهدت نفس ومبارزه با شهوات و دلبستگى بهزمين و شهوات زودگذر آن مىباشد .
در حالى كه دين واقعى ، رهايى از هواهاى نفسانى و پر كشيدن به سوى هدايت الهى است . و اگر اين رهايى صورت نگيرد انسان بهدنيا و شهوات و خواهشهاى آن دلبند مىگردد و در زندان خويشتن خويش و حرص و آز نفس ، اسير مىشود . در حالى كه انفاق كننده درراه خدا از حصار آن رهايى مىيابد و از رستگاران مىگردد ، خداوند متعال مىفرمايد :
وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَاولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ « 3 » .
« هر كس از حرص و آز دنيا خود را باز دارد آنان به حقيقت رستگاراناند . »
بدين سان صدقه و انفاق راستين بر دو نوع است : صدقه پنهان كه مؤمن با خود نمايى ستيز مىكند ، و صدقه آشكار كه با خِسّتوبُخْل نكوهش كنندگان كه با انفاق در راه خدا مخالف هستند ، مبارزه مىكند ؛ با آنان كه بُخل مىورزند و ديگران را به بخلوامىدارند .
خداوند مىفرمايد :
الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُم بِاللَّيلِ وَالنَّهَارِ سِرّاً وَعَلَانِيَةً « 4 » .
« كسانى كه اموال خود را انفاق كنند در شب و روز ، نهان و آشكارا . »
هامش
( 1 ) سوره بقره ، آيه 276 .
( 2 ) سوره توبه ، آيه 41 .
( 3 ) سوره حشر ، آيه 9 .
( 4 ) سوره بقره ، آيه 274 .