6 - ايمن از ضرر : اگر كسى بترسد كه به خاطر روزه گرفتن ضرر زيادى به جان ، عرض و يا مالش برسد ، خوردن روزه براى اوجايز است ، بلكه شرعاً افطار نمودن روزه واجب است ، در صورتى كه حفظ جان خود از آن ضرر ، شرعاً واجب باشد .
معيار ضرر اين است كه تحمّل آن براى انسان موجب جرح و مشكل باشد يا دفع آن ضرر در نزد شرع اسلام مهمتر از روزه گرفتنباشد ، مانند حفظ جان انسانى از هلاكت و يا حفظ ناموسى از فحشا و يا حفظ رازى از رازهاى امّت اسلامى از فاش شدن .
7 - سلامتى : بر بيمار لازم است كه روزه خود را در ماه رمضان بخورد و قضاى آنچه را خورده در روزهاى ديگر بجا آورد .
اوْلى اين است كه معيارهاى ذيل در تعريف بيمارى رعايت شود :
1 - انسان بترسد كه روزه گرفتن به جان او ضرر برساند ، مثلًا : بيمارى او زياد شود يا بهبودى او به طول انجامد .
2 - زمانى كه روزه گرفتن براى بيمار موجب حرج يا مشكل باشد ، مانند : كسى كه دچار سردرد باشد و اگر روزهاش را بخوردتخفيف پيدا مىكند ، يا كسى كه دچار درد كمر بوده و نيازبه خوردن مسكن دارد و بدون خوردن آن تحمّل درد براى او سخت مىباشد ، يا كسى كه تب دارد و با گرفتن روزه دچار ضعف شديدمىگردد .
3 - زمانى كه انسان در بعضى از اعضاى بدنش احساس ناتوانى و ضعف نمايد وبترسد كه در اثر روزه گرفتن به بيمارى تبديل شود ، مانند اين كه چشمش ضعيف باشد و با روزه گرفتن ضعيفتر مىشود . و همچنين اگر شخص سالمى بترسد كه با روزه گرفتن دچار بيمارىگردد يا به حدّى برسد كه روزه گرفتن به صورت حرج و مشقّت زياد براى او درآيد ، به حكم بيمار ملحق مىشود .
دو مسأله :
1 - اگر بيمار در وسط روز و پيش از آن كه افطار كرده باشد ، بهبود يابد احتياط آن است كه نيّت روزه نموده و امساك نمايد وسپس قضاى آن روز را نيز بجا آورد ، مخصوصاً زمانى كه بهبوديش بعداز ظهر باشد .
2 - اگر بيمار با سختى روزه بگيرد اقوى آن است كه آن روز را قضا نمايد ، بويژه هنگامى كه احتمال ضرر داشته باشد ، ولى اگر كسىبا ترس از بيمارى روزه بگيرد وبعداً معلوم شود كه روزه برايش ضرر نداشته است چيزى بر او نخواهد بود .
احكام كسانى كه از روزه گرفتن ناتوان هستند
1 - كسى كه از روزه گرفتن به خاطر پيرى يا بيمارى مزمن مانند : بيمارى تشنگى ( كسىكه