صبح و مغرب و عشا خصوصاً براى همسايه مسجد و كسى كه صداى اذان مسجد را مىشنود ، بيشتر سفارش شده است . از نمازهاىواجب تنها نماز طواف واجب استثنا شده است زيرا صحّت جماعت در نماز طواف اشكال دارد . مجموعه زيادى از روايات وارد شدهكه بر ثواب و فضيلت جماعت تأكيد داشته و ترك كننده آن را مذمّت كرده است .
3 - روايت مىگويد اگر كسى نماز جماعت را به عنوان اعراض از آن ترك نمايد ، نمازى براى او نيست .
4 - براى مؤمن شايسته نيست كه نماز جماعت را به كمترين علّت و سبب ناموجّه ترك كند . بلكه در هنگام داخل شدن وقت نمازدر هر جا باشى ، در بازار ، در اداره ، در دفتر يا مدرسه و دانشگاه يا در ميان راه ، تا آنجا كه امكان دارد به سوى جماعت بشتاب مگراينكه واقعاً عذر داشته باشى . مؤمن بايد خيلى هوشيار ومراقب باشد كه حاضر نشدن در مساجد و جماعات براى او يك عادت نشودزيرا چنان كه در روايات آمده است اين عادت از نشانههاى منافقين است .
5 - چون فضيلت نماز جماعت و استحباب آن از مسلّمات احكام شرعى است كه هيچ جاى شك و ترديد ندارد ، لذا وسوسههاىشيطانى انسان را در جزئيات فرعى نماز جماعت ، مانند ترديد در عدالت امام يا نشناختن امام ، آنقدر به شك وامىدارد تا مانع ازانجام دادن آن شود ، لذا انسانِ مؤمن بايد از اين وسوسههاى شيطانى بر حذر باشد .
6 - چنان كه اشاره شد استحباب جماعت اختصاص به نمازهاى واجب دارد و در نمازهاى مستحبّى ، حتّى اگر به صورت عارضىواجب شود مانند نذر ( مثل اينكه نذر كند كه نافله صبح را هر روز بجا آورد ) نماز جماعت تشريع نشده است مگر در نمازاستسقا ( نماز باران ) كه با جماعت صحيح است امّا اگر نماز واجب به مستحبّ تبديل شود مانند نماز عيدين كه اگرشرايط وجوب فراهم نباشد ، مستحب است ، اقامه آن با جماعت هم صحيح مىباشد .
وجوب آن
7 - نماز جماعت در حالات زير واجب مىشود :
الف - نماز جمعه كه بدون جماعت اصلًا صحيح نيست .
ب - نماز عيدين در حال وجوب ( احكام آن بيان مىشود ) .
ج - به واسطه نذر و عهد و قسم نيز واجب مىشود . « 1 »
هامش
( 1 ) مانند اين كه نذر كند ، يا با خدا عهد كند ، و يا سوگند ياد كند كه يك نماز مشخّص روزانه ، يا چند نماز يوميه ، و يا همه نمازهاى يوميه را با جماعت بجا آورد .