وتربت ( مهر ) متداول اگر تربت حسينى باشد ، از چيزهاى ديگر بهتر است - چنان كه اشاره شد - اما غير آن ، برترى وافضليتىندارد .
7 - اگر آنچه سجده برآن صحيح است مانند زمين و گياه وكاغذ دردسترس نماز گزار نباشد يامانعى از سجده برآنهاوجود داشتهباشد ، برلباس خود وسپس برمعدن وسپس برپشت دست خود سجده نمايد .
آداب سجده
در سجده مستحباتى است كه به برخى از آنها اشاره مىكنيم :
1 - تكبير گفتن بعد از بلند شدن از ركوع و در حالى كه ايستاده است . و جايز است تكبير بگويد در حالى كه به سجده مىرود .
2 - بلند كردن دستها در هنگام تكبير - همانطور كه قبلًا گفته شد - .
3 - گذاشتن دستها بر زمين قبل از زانوها در هنگام نشستن براى سجده .
4 - قرار گرفتن بيشترين مقدار ممكن پيشانى برروى سجدهگاه .
5 - نهادن بينى برزمين ياحتى بر چيزى كه سجده برآن صحيح نيست .
6 - نهادن دستها برزمين با انگشتان بهم چسبيده و به موازات گوشها وروبه قبله .
7 - خواندن اين دعا كه از حضرت صادقعليه السلام روايت شده قبلاز ذكر واجب :
« اللَّهُمَّ لَكَ سَجَدْتُ ، وَبِكَ آمَنْتُ ، وَلَكَ أَسْلَمْتُ ، وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ ، وَأَنْتَ رَبِّي ، سَجَدَ وَجْهِي لِلَّذِي خَلَقَهُ ، وَشَقَّ سَمْعَهُ وَبَصَرَهُ ، الْحَمْدُ للَّهِ رَبِالْعالَمِينَ » .
8 - تكرار ذكر سجده و بهتر است تسبيح بزرگ ( سُبْحانَ رَبِّي الْأَعْلى وَبِحَمْدِهِ ) انتخاب شود و سه بار تكرار گردد و بهتر آن است كهپنج يا هفت بار تكرار كند و به پيامبر اسلامصلى الله عليه وآله درود بفرستد .
9 - گذاشتن پيشانى برزمين و خاك نه سنگ و چوب .
10 - دعا در سجده ، متعارف اين است كه دعا در سجده اخير شود ، و مستحب است كه دعا در مورد حاجات دنيا و آخرت باشدوآنچه از امام باقرعليه السلام نقل شده اين دعاست : يَا خَيْرَ الْمَسْؤُولِينَ ، وَيَا خَيْرَ الْمُعْطِينَ ، ارْزُقْنِي وَارْزُقْ عِيالِي مِنْ فَضْلِكَ ، فَإِنَّكَ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ « 1 »
11 - تَوَرُّك نمودن در نشستن بعد از سجده ، يعنى نشستن بر ران چپ و روى پاى راست را بركف پاى چپ قرار دادن .
12 - استغفار در جلسه بين دو سجده .
هامش
( 1 ) وسائل الشيعة ، باب 17 ، ابواب السجود ، حديث 4 ، ص 974 .