باطل مىشود ، ولى اگر باطل كنندهاى را انجام نداده است بنابر اقوا ، دو سجده فراموش شده را بجا آوردهوتشهد را بخواند و سلام دهد و دو سجده سهو بجا آورد و نمازش صحيح است ولى بنابر احتياط استحبابى ، نماز را اعاده كند . اما اگرفراموش شده يك سجده بوده است ، آن را بعد از سلام قضا كند و نمازش صحيح است .
چيزهايى كه سجده برآنها صحيح است :
1 - واجب است در هنگام سجده ، پيشانى بر زمين يا روئيدنى زمين كه خوردنى وپوشيدنى نباشد ، گذاشته شود .
2 - براى تشخيص وتعيين زمين وروئيدنى زمين و اين كه خوردنى وپوشيدنى است يانه ، بايد كاربرد عرف را ملاك قرار داد و اين كه درعرف چه ناميده مىشود ، پس آنچه زمين يا گياه ناميده مىشود ، سجده برآن جايز است و آنچه عرف آن را خوردنى وپوشيدنى مىنامد ، سجده برآن جايز نيست .
برخى از مثالها ونمونههاى عينى آن ، چنين است :
الف - معادنى كه از دل زمين يا از كوهها استخراج مىشود ، اگر در عرف ، اسم زمين برآنها اطلاق مىشود ، سجده برآنها صحيحاست مانند انواع صخرهها ، سنگها ، سنگ مرمر وغيره ، و اگر در عرف اسم زمين برآنها به كار برده نمىشود ، سجده برآنها صحيحنيست مانند آهن ، طلا ، نقره ، شيشه ، عقيق ، فيروزه ، زغال سنگ و همچنين بنابر احتياط قير وزِفْت .
ب - همچنين است گياهان ، پس آنچه برآن نام گياه زمين صدق مىكند ، سجده برآن جايز است ، اما چيزهايى مانند صمغوكائوچو طبيعى ، بنابر احوط از سجده برآنها بايد اجتناب كرد زيرا صدق « گياه زمين » برآنها مورد ترديد است . واللَّهالعالم .
ج - علفهاى دارويى وگلهاى طبّى كه در درمان و اغراض پزشكى استفاده مىشود ، اگر در عرف آنها را از خوردنيها مىشمارند ، ازسجده برآنها بايد اجتناب كرد ، و اگر چنين نباشد و به ندرت براى درمان استفاده مىشود مثل بعضى از انواع سموم وزهرها ، سجدهبرآنها اشكال ندارد .
د - اگر بعضى از گياهان در جايى ، خوردنى و در جاى ديگرى غير خوردنى باشد ، پس اگر در جاى دوم به گونهاى باشد كه در واقعخوردنى شمرده مىشود اما مردم آن را خوش ندارند ونمىخورند ، سجده برآن صحيح نيست ، اما اگر اصلًا در نزد آنها خوردنى شمردهنمىشود ، سجده برآن اشكال ندارد .
3 - پارهاى از نمونههايى كه سجده برآنها صحيح است بدين شرح است :
الف - زمين به معنى اعم آن كه شامل خاك ، شن ، ريگ ، صخره ، سنگ ، مرمر و مانند آن مىباشد .