الف - خود شخص علم پيدا كند در صورتى كه قادر به تشخيص فجر ، زوال ، طلوع و غروب خورشيد باشد .
ب - به شهادت دو شاهد عادل اعتماد كند زيرا چنين شهادتى در نزد عقلا ، مفيد اطمينان است ، بلكه ظاهر اين است كه شهادتيك شاهد عادل نيز كفايت مىكند چون شهادت يك نفر عادل نيز در نظر عقلا ، اطمينان آور است .
ج - به اذان مؤذّن مورد اطمينان اعتماد كند . برخى از فقها عدالت مؤذّن را شرط مىدانند ولى اقوا اين است كه وثوق و اطمينان به اوكفايت مىكند و عدالت شرط نيست .
د - به محاسبات علمى مطمئن اعتماد كند در صورتى كه از اهل خبره ثقه صادر شده و اطمينان آور باشد .
3 - مقيّد بودن به فرارسيدن وقت واجب است و قبل از دخول وقت ، بجا آوردن نماز جايز نيست و اگر كسى عمداً قبل از وقت ، نماز بخواند ، هر چند در اثناى نماز هم وقت داخل شود ، نماز او باطل است .
4 - اگر با اعتقاد دخول وقت ، نماز گزارد و بعداز اتمام نماز ، متوجّه شود كه همه نماز را قبل از وقت ، خوانده است ، نماز اوباطل و اعاده آن واجب است ، امّا اگر در هنگام نماز ، وقت داخل شده باشد نماز او صحيح مىباشد . و در اين حالت ( دخولوقت در هنگام نماز ) جايز است كه بعداز زوال ، بلافاصله نماز عصر را بجا آورد هر چند كه بخشى از وقت ، اختصاص به ظهردارد . نسبت به مغرب و عشا نيز حكم همين است .
5 - اگر به گمان اينكه مغرب را قبلًا بجا آورده يا از باب غفلت يا فراموشى ، نماز عشا را شروع كند ، و در اثناى نماز متوجّه اشتباهخود شود ، نيّت خود را به نماز مغرب تبديل كند مگر اينكه در ركوع ركعت چهارم متوجّه شود كه در اين صورت ، احتياط اقتضامىكند كه نماز را با همان نيّت عشا تمام كند ، بعد مغرب را بجا آورد و دوباره عشا را نيز اعاده نمايد .
6 - اگر به هر دليلى ، نماز تا آخر وقت به تأخير افتاد تا اينكه فقط به اندازه يك ركعت نماز وقت باقى ماند ، واجب است نماز رابه نيّت ادا بجا آورد زيرا كسى كه يك ركعت نماز را در وقتش درك نمايد ، همه نماز را درك كرده است ، ولى جايز نيست كسى عمداًنماز را تا اين وقت ، به تأخير بيندازد .
7 - اگر وقت نماز به قدرى تنگ شود كه اگر مستحبّات نماز را بجا آورد ، قبل از اتمام نماز ، وقت تمام مىشود ، واجب استمستحبّات را رها كرده و تنها به واجبات اكتفا نمايد .
8 - انجام دادن نماز مستحبّى در وقت نماز واجب جايزاست ، اگر وقت ، وسعت داشته باشد . و همچنين بجا آوردن نماز مستحبّىجايز است هر چند در ذمّه او قضاى نمازهاى فوت
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 224
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٢٢٤