و از نماز باز دارد . آياخوددارى خواهيد كرد ؟ »
از اين آيه الهام مىگيريم كه نماز نوعى از انواع ذكر و ياد خدا است وبيان آن بعداز « ذكر اللَّه » ، از باب تأكيد بر اين نوعخاص از ذكر خدا ، به عنوان برترين و كاملترين ذكر است .
نماز ، تذكّر براى اهل تذكّر است : ( وَأَقِمِ الصَّلَاةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ ذلِكَذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ « 1 »
« در دوطرف روز و اوايل شب نماز را برپادار زيرا حسنات ، سيّئات را از بين مىبرند . اين تذكرى است براى كسانى كه اهلذكرند . »
خداوند در جاى ديگر فرموده است :
( يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِن يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَيْعَ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْتَعْلَمُونَ « 2 »
« اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! زمانى كه روز جمعه نداى نماز داده مىشود ، به ياد خداوند بشتابيد و معامله را رها كنيد . اگر شمابدانيد ، اين براى شما بهتر است . »
احكام نماز
در اسلام ارزشها و آدابى وجود دارد كه مربوط به نماز و نيك برگزار كردن آن مىباشد . بارزترين آنها ، مواظبت بر نماز ، استمرار ومداومت بر آن است كه آيات شريفه قرآن را در اين رابطه تلاوت كرديم . احكام ديگرى نيز دارد كه در ضمن آيات ذيل مطالعه مىكنيم :
1 - از احكام برپا داشتن نماز ، آغاز كردن آن با طهارت است :
( يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُؤُوسِكُمْوَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ وَإِن كُنتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا « 3 »
« اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! هنگاميكه به نماز مىايستيد ، صورت و دستها را تا آرنج بشوييد و سر و پاها را تا مفصل ( برآمدگى پشت پا ) مسح كنيد و اگر جنب باشيد خود را بشوييد . . . »
2 - يكى ديگر از احكام نماز ، تسبيح خداوند است :
( وَسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِيلًا * هُوَ الَّذِي يُصَلِّي عَلَيْكُمْ وَمَلَائِكَتُهُ . . . « 4 »
« صبح و شام ، او را تسبيح گوييد * او كسى است كه بر شما درود و رحمت مىفرستد و فرشتگان او نيز . . . »
هامش
( 1 ) سوره هود ، آيه 114 .
( 2 ) سوره جمعه ، آيه 9 .
( 3 ) سوره مائده ، آيه 6 .
( 4 ) سوره احزاب ، آيات 43 - 42 .