وَالَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ « 1 »
« و آنان كه بر نمازشان مواظبت دارند . »
وَالَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَوَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ « 2 »
« و آنان كه بر نمازهايشان مراقبت و مواظبت دارند . »
مواظبت بر نماز است كه مقام انسان را تا درجات بلند ايمان بالا مىبرد و از جمله درجات ايمانى ، نگهداشتن انسان از حرص و آزدنيا است .
امام رضاعليه السلام در پاسخ سؤالات محمّد بن سنان چنين نوشت :
« إنّ علّة الصلاة أنّها إقرار بالربوبيّة للَّه عزّ وجلّ ، وخلع الأنداد ، و قيام بين يدي الجبّار جلّ جلاله بالذلّ والمسكنة والخضوع والاعتراف ، والطلب للإقالةمن سالف الذنوب ، و وضع الوجه على الأرض كلّ يوم إعظاماً للَّه عزّ وجلّ ، و أن يكون ذاكراً غير ناس ولا بطر ، ويكون خاشعاً متذلّلًا راغباً ، طالباً للزيادة في الدينوالدنيا ، مع ما فيه من الايجاب والمداومة على ذكر اللَّه عزّ وجلّ بالليل والنهار ، لئلا ينسى العبد سيّده ومدبّره وخالقه فيبطر ويطغى ويكون من ذكره لربه وقيامهبين يديه ، زاجراً له عن المعاصي ومانعاً له عن أنواع الفساد
» « 3 »
« علّت وجوب و تشريع نماز اين است كه نماز ، اقرار به ربوبيّت خداوند ، نفى شريك و مانند وهمتا از او ، قيام ذليلانه و متواضعانهو توام با خضوع در محضر او ، واعتراف به گناه و طلب آمرزش گناهان گذشته از او است . نماز ، گذاشتن صورت در هر روز بر روى خاكاست براى تعظيم خداوند و براى اينكه انسان هميشه به ياد او باشد ، فراموش نكند ، نا سپاسى نورزد ، خاشع و ذليل و متمايلبه او باشد و زيادت در دين و دنيا را از او بخواهد . نماز مداومت شبانه روز ياد خداوند است تا بنده ، مولا ، مدبّر وخالق خود را فراموشنكند و به كفران و طغيان و سركشى كشانده نشود و هميشه به ياد او و در محضر او باشد تا او را از گناهان و از انواع فساد ، باز دارد . »
برپا داشتن نماز در هر حال
در حالات استثنايى ( مانند جنگ ) لازم است كه ذكر خدا بگوييم ، امّا در حالت آرامش ، اقامه نماز واجب است نهفقط ذكر خدا ، و اين دو فرق زيادى دارند زيرا اقامه و برپا داشتن نمازبه معناى انجام دادن نماز با همه شرايط آن مىباشد ، در حالى كه ذكر خدا در هر حال ، در حال ايستاده يا نشسته يا خوابيده هم امكاندارد . باهم كلام خداوند را بخوانيم :
هامش
( 1 ) سوره معارج ، آيه 34 .
( 2 ) سوره مؤمنون ، آيه 9 .
( 3 ) وسائل الشيعه ، ج 3 ، كتابالصلاة ، باب 1 ، ابواب اعداد الفرائض ونوافلها ، ص 4 ، حديث 7 .