برپا داشتن نماز ، نشانه فروتنان و تسليم شوندگان
اخبات يا تواضع و تسليم ، درجه بلندى در معراج ايمان است . فروتنان و تسليم شوندگان ، نشانههايى دارند كه بارزترين آنها ايناست كه اگر ياد خدا به ميان آيد ، دلهاىشان پر از خوف خدا مىشود ، و همچنين يكى ديگر از نشانههاى آنها ، برپا داشتن نماز است ، آنجا كه خداوند مىفرمايد :
وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ * الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَالصَّابِرِينَ عَلَى مَا أَصَابَهُمْ وَالْمُقِيمِي الصَّلَاةِ وَمِمَّارَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ « 1 »
« و بشارت ده متواضعان و تسليم شوندگان را * همانها كه چون نام خدا برده مىشود ، دلهاىشان پر از خوف مىگردد ؛ و شكيباياندر برابر مصيبتهايى كه به آنان مىرسد ؛ و آنها كه نماز را برپا مىدارند ؛ و از آنچه به آنان روزى دادهايم انفاق مىكنند . »
از آنجا كه نماز ، معراج روح و راه به دست آوردن رضاى خداوند است ، متواضعان و خاشعان و توبهكنندگان و بازگشتكنندگان ، آن را وسيله تقرّب به خداوند قرار مىدهند و اين تجارتى است كه شكست و ناكامى ندارد .
خداوند سبحان مىفرمايد : ( مُنِيبِينَ إِلَيْهِ وَاتَّقُوهُ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَلَاتَكُونُوا مِنَ الْمُشْرِكِينَ « 2 »
« اين بايد در حالى باشد كه شما به سوى او بازگشت مىكنيد ، و از ( مخالفت فرمان او ) بپرهيزيد ، نماز را برپا داريد و از مشركان نباشيد . »
خداوند سبحان درباره تجارتى كه كساد و ناكامى ندارد و از اركان مهمّ آن ، نماز است ، مىگويد : ( إِنَّ الَّذِينَ يَتْلُونَكِتَابَ اللَّهِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَنفَقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرّاً وَعَلَانِيَةً يَرْجُونَ تِجَارَةً لَن تَبُورَ « 3 »
« كسانى كه كتاب الهى را تلاوت مىكنند و نماز را برپا مىدارند و از آنچه به آنان روزى دادهايم ، پنهان و آشكار انفاق مىكنند ، تجارتى بىزيان و خالى از كساد را اميد دارند . »
در آيه ديگر از « قيام شبانه » مىخوانيم ؛ از ميعادگاه عاشقان و خاشعان و از مناجات آنان با خداوند :
( إِنَّ رَبَّكَ يَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُومُ أَدْنَى مِن ثُلُثَيِ اللَّيْلِ وَنِصْفَهُ وَثُلُثَهُ وَطائِفَةٌ مِنَ الَّذِينَ مَعَكَ وَاللَّهُ يُقَدِّرُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ عَلِمَأَن لَن تُحْصُوهُ فَتَابَ عَلَيْكُمْ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرآنِ عَلِمَ أَن سَيَكُونُ مِنكُم مَّرْضَى وَآخَرُونَ يَضْرِبُونَ فِي الْأَرْضِ يَبْتَغُونَ مِن فَضْلِاللَّهِ وَآخَرُونَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
هامش
( 1 ) سوره حجّ ، آيات 35 - 34 .
( 2 ) سوره روم ، آيه 31 .
( 3 ) سوره فاطر ، آيه 29 .