وجود داشته باشد . همچنين شوهر هممىتواند همسرش را غسل دهد و زن هم ميتواند شوهرش را غسل دهد مخصوصاً در صورت فقدان مماثل و احتياط مستحب آن استكه در اين صورت ، غسل دادن از روى لباس و بدون نظر به عورت انجام شود .
7 - براى محارم جايز است كه در صورت فقدان مماثل ، محارم خود را غسل بدهند ، مانند مادر كه پسرش را غسل مىدهد ، يابرادر كه خواهرش را غسل مىدهد ، و احتياط آن است كه در صورت وجود مماثل از اين عمل اجتناب كنند و اگر غسل دادند ، احوطآن است كه از روى لباس انجام شود .
8 - خنثى اگر محرم نداشته باشد جايز است كه هر يك از دو جنس زن يا مرد ، او را از روى لباس غسل بدهد .
9 - اگر مماثل ميت ، منحصر به اهل كتاب باشد ، جايز است كه يكى از آنان در ابتدا غسل كند و بعد به غسل دادن ميت مسلمانبپردازد ، و دراين مورد احوط آن است كه نيّت غسل ميت را مسلمانى كه دستور غسل مىدهد به عهده بگيرد و در صورت ضرورت ، شخص مخالف در عقيده نيز مىتواند ميت مؤمن را غسل دهد .
10 - در صورتى كه مماثل وجود نداشته باشد ، غير مماثل مىتواند از روى لباس بر بدن ميت آب بريزد و سپس او را كفن كرده و دفننمايد .
11 - علاوه بر مماثلت كه از آن سخن گفته شد ، فقها شرط كردهاند كه شخص غسل دهنده ، بالغ و عاقل و مؤمن و بر انجام دادنغسل به صورت صحيح قدرت داشته باشد . شرط بلوغ موافق احتياط است .
كسانى كه از غسل دادن استثنا شدهاند :
1 - شهيدى كه در راه خدا كشته شود ، غسل ندارد ، بلكه در لباسش كفن مىشود و سپس بر او نماز خوانده شده و به خاك سپردهمىشود ، و تنها در صورتى كه لباس از تن او بيرون آورده شده باشد ، كفن مىشود . جامه شهيد از بدنش بيرون آورده نمىشود مگركفش ، و كمربند در صورتى كه از چرم باشد .
2 - از شرايط سقوط غسل از شهيد اين است كه در ميدان جنگ به شهادت رسيده باشد ، اما اگر مسلمانان ، پيكر او را وقتى تحويلگرفته باشند كه رمق حيات داشته و بعد جان داده است ، غسل از او ساقط نمىشود و حكم ديگران را دارد .
3 - كسى كه با اجراى حدّ يا قصاص كشته مىشود ، قبل از آن به او دستور داده مىشود كه غسل و كفن و حنوط انجام دهد و زمانىكه كشته شد ، بر او نماز خوانده مىشود و سپس دفن مىگردد .