تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 85

فرماندهى خود فرمان برم ، يا گفته شود : مأمور معذور است ، يا / 88 بگويند : فرماندهى آگاهتر است و شاهان به صلاح كارآگاهتر و داناترند . هرگز . . . در واقع هر فرد بشر به صورت مستقلّ و جداگانه روز قيامت در مورد تمام موضعگيريها و اعمالش مسئول است . [ 48 ] بر اين مجادله و حجت آورى هنگامى كه مستكبران و گردنكشان ميزان ناتوانى خود را آشكار مىسازند ، چنين پرده‌افكنده مىشود : « قالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُلٌّ فِيها - آنان كه سركشى كرده بودند مىگويند : ما ، همه در آتشيم . » ما و شما ، پس چگونه در حالى كه نمىتوانيم خود را از آتش نجات دهيم مىتوانيم شما را رهايى دهيم ؟ « إِنَّ اللَّهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِبادِ - و خداست كه ميان بندگانش داورى كرده است . و هيچ كس قادر نيست كه از حكومت خدا بگريزد . » و اين چنين روند آيه نشان مىدهد كه كسانى كه غير از خدا براى آنان دعوت مىشود هيچ دعوتى براى آنها در دنيا و آخرت وجود ندارد و تمام آنها خود در آتش‌اند ، هم چنان كه روند آيه نشان مىدهد : سرانجام سرسپردگى و تسليم به طاغوت همانا مشاركت با او در دوزخ است ، در حالى كه سرانجام شورندگان بر او آن است كه خداوند ايشان را از مكر طاغوت نگه مىدارد ، هم چنان كه مؤمن آل فرعون را از گزند مكرى كه برايش انديشيده بودند ، نگه داشت . [ 49 ] هنگامى كه برخى از دوزخيان از ميانجيگرى و شفاعت برخى ديگر نوميد مىشوند ، اين درد آنها را وادار مىكند كه به خازنان دوزخ متوسّل شوند ، و آنها فرشتگان غلاظ و شدادند كه بر آنان گماشته شده‌اند و به نظارت بر شكنجهء آنها مكلّف شده‌اند . پس اهل دوزخ به اين فرشتگان متوسّل مىشوند شايد از ايشان نزد پروردگارشان شفاعت برند كه يك روز عذاب آتش را از ايشان سبكتر سازند . « وَ قالَ الَّذِينَ فِي النَّارِ - و آنان كه در آتش‌اند گويند : » خواه مستكبران ، و گردنكشان آنها يا ضعيفان و ناتوانان آنها .