بودن و ماديّت » زندگى ، و كوشش او براى مبارزه با ارزشهاى معنوى به وسيلهء مظاهر مادّى .
وى كوشيد با خداى موسى ، عزّ و جلّ روبرو شود ، و با ذات سبحان او با امكانات محدودى كه در اختيار دارد همتايى و مبارزه كند ، هم چنان كه نمرود هنگامى كه به اعدام يك زندانى و رها كردن ديگرى فرمان داد ، چنين كرد و در حال همتايى كردن با پروردگار عزّت ، به ابراهيم گفت : من نيز مىكشم و زنده مىكنم ، و طاغوتان در هر عصرى چنين مىكنند . آنها در برابر هر جنبش آزاديخواهى با قدرت نمايى خود مىايستند تا هيبتى را كه نزديك است در برابر تند باد انقلاب فرو ريزد تحميل كنند .
فرعون همان كسى است كه به موجب اشاره اين آيهء كريم يكى از اهرام مصر را ساخت ، / 72 و از خلال اين كار مىكوشيد مردم را گمراه كند ، و به نظر خود به بلندترين مكان مناسب كه همان درهاى آسمانهاست برسد .
«
أَسْبابَ السَّماواتِ فَأَطَّلِعَ إِلى إِلهِ مُوسى وَ إِنِّي لَأَظُنُّهُ كاذِباً
- درهاى آسمانها ، و خداى موسى را ببينم ، زيرا پندارم كه دروغ مىگويد . » اين عادت گردنكشان است . آنان در قضاياى گوناگون احكامى دور از روش گرايى درست صادر مىكنند ، چنان كه فرعون مىداند كه خداى بر حقّى كه موسى ( ع ) مردم را به دو فرا مىخواند با مقياسهاى مادّى درك نمىشود ولى وى روشى كاملا مادّى را به كار مىگيرد تا خدا را - سبحانه و تعالى - بشناسد ، و نتيجهاى كه بدان مىرسد ، حتّى در صورتى كه بتواند و قدرت آن را داشته باشد ، كه به آسمانهاى برين برسد ، نتيجهاى خطاست ، و ( به تصوّر او ) بر اثر اين روش است كه موسى دروغگو در خواهد آمد .
معروف است كه فرعون مستضعفان را براى بناى كوشك به بيگارى مىكشيد و بى اجر و مزدى به كار مىگماشت ، و بسيارى از آن بينوايان كه وى ايشان را از اطراف و اكناف مصر گرد آورده بود زير فشار كار سخت و بد غذايى و انتشار بيماريها مىمردند و او در كنار اهرام مصر زمينهايى وسيع را به دفن جنازهء