شادمانى دل ، و سرور ديده ، و لذّت سماع ، و آرايش و بوس خوش است .
[ 71 ] «
يُطافُ عَلَيْهِمْ بِصِحافٍ مِنْ ذَهَبٍ وَ أَكْوابٍ وَ فِيها ما تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ
- قدحهاى زرّين و سبوها را در ميانشان به گردش مىآورند . در آنجاست هر چه نفس آرزو كند و ديده از آن لذّت ببرد . » ورود به بهشت همان روز جشن مؤمنان است ، پس در بهشت قدحهاى زرّين و سبوهايى را كه تنگهاى بلور است بر مؤمنان مىگردانند ، و در بهشت هر چه نفسها آرزو كند از انواع لذّتبخشها ، از حور تا غلمان و تا گونه گون خوراكها و شراب گوارا و حرير ، و آنچه ديدگان از آن لذّت برد وجود دارد ، پس همه چيز زيبا و دلرباست ، و سخن را خلاصه كرده است زيرا شرح جزئيّات برتر از سطح دريافت عقل ما افراد بشر است .
در تفسير اين آيه احاديثى دائر بر حرمت به كار بردن ظرفهاى طلا و نقره آمده است ، زيرا / 520 اين دو فلز كرامت و بزرگداشتى براى مؤمن در آخرت است . ( و دربارهء صحاف ) گفتهاند : الصّحفة ظرفى است كه گنجايش خوراك پنج تن را دارد ، « 79 » امّا دربارهء ( اكواب ، جمع الكوب ) گفتهاند : كوزهء بى دسته است . « 80 » «
وَ أَنْتُمْ فِيها خالِدُونَ
- و در آنجا جاودانه خواهيد بود . » نه بيمى از مرگ و نه بيمى از انتقال به دوزخ .
[ 72 ] «
وَ تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِي أُورِثْتُمُوها بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
- اين بهشتى است كه به پاداش كارهايى كه كردهايد به ميراثش مىبريد . » خدا مؤمنان را در برابر كارهايى كه كردهاند وارد بهشت مىكند ، پس بهشت به آرزو كردن نيست بلكه به سعى و كوشش و كار است ، و نه هر كارى ، هرگز . . . بلكه كار خالصانهء براى خدا ، و شايد كلمهء « وراثة » كلمهء سپاسى است كه به كسى كه كردار شايسته كرده است گفته مىشود ، و او شادمانى روحى را به
هامش
( 79 ) - در فارسى اصطلاحا قدح است - م .
( 80 ) - در فارسى اصطلاحا تنگ است - م .