او شفاعت كند «
فَما لَنا مِنْ شافِعِينَ وَ لا صَدِيقٍ حَمِيمٍ
« 75 » و اكنون ما را شفيعانى نيست * و ما را دوست مهربانى نيست » ، جز ياران در راه خدا سودى ندارند و دوستى به هر شكلى اتّفاق افتد مطلوب نيست بلكه تنها آن دوستى و مودّتى مطلوب است كه از دنيا به آخرت ادامه يابد تا هر دو دوست به آرامش و صفا وارد بهشت شوند .
و در برابر اين دوستى نوعى ديگر از دوستى وجود دارد كه از حدّ همكارى شغلى يا مصلحت مشترك نمىگذرد ، و با پايان يافتن آن همكارى يا مصلحت پايان مىيابد ، اين نوع دوستى بضرورت بد نيست ولى محدود است ، و غالبا بر پايههاى مادّى قرار دارد و دستخوش تزلزل و زوال است .
و اين جانبى ديگر از نگرش كلّى و جامع به زندگى در اسلام است كه زندگى انسان و روابطش را بر پايه تقوى تنظيم مىكند ، نه بر ريگهاى روان ، و رابطهء مادّى سترون است و بى ثمر خواه در سياست باشد يا اقتصاد يا اجتماع .
دوم : به راهسپارى به سوى آخرت : اگر بخواهيم درستى انديشهاى را دريابيم ناگزير بايد به سرانجام آن بنگريم ، و سرانجام امور در آخرت به بارزترين شكل خود جلوهگر مىشود ، و بر ماست كه آن را مقياسى براى سنجيدن اعمال خود در دنيا قرار دهيم ، پس سرانجام پرهيزگارى جز بهشت چيست ؟ و عاقبت دوستى خالصانه جز شفاعت و روبروى هم نشستن بر تختهاى بهشت كدام است ، آنجا كه خداوند هر كينهاى را از دلهايشان برگرفته است . همچنين هر رابطهاى كه در آخرت سودمند نيفتد در دنيا نيز سودمند نيست ، و براستى اين تو خود هستى كه با كردار خويش كاخى در بهشت براى خود بنا مىكنى ، يا ( خداى نخواسته ) گودالى در دوزخ براى خويش ذخيره مىكنى ، / 516 و دنيا صورتى كوچك شده از آخرت است ، و ستم ظلمات روز قيامت ، و غل و غش مارها و عقربهاى دوزخ ، و نگريستن حرام آتش در ديدگان به روز قيامت ، و دروغ كژدمى است كه زبان را مىگزد .
هامش
( 75 ) - الشّعراء / 100 - 101 .