همچنين صرف اعتقاد به چيزى ، ما دام كه اعتمادى به درستى راه آن وجود ندارد ، توجيه كنندهء رفتار بدان نيست ، و گر نه بسيارى از مجرمان كارهاى خود را شايسته مىشمرند و به آن معتقدند .
[ 38 ] اگر مىخواهى حقيقت چيزى را در دنيا بشناسى بنگر كه آن چيز در آخرت چگونه شكل مىگيرد ، زيرا آن سراى همان مقياس و ملاك اعتبار است .
جاى درو كردن بزرگ است ، در حالى كه دنيا جاى كاشتن ، است ، و آيا كشت جز به هنگام درو شناخته مىشود ؟
كتاب پروردگار ما منظرههاى آخرت را براى ما به تصوير مىكشد ، و در هر موضوعى صورت / 478 مناسب آن را در واقعيّت آخرت پخش مىكند و نمايش مىدهد ، بدين هدف كه آن را مقياس قرار دهد ، باشد كه ما هر چه بيشتر به حقايق آفرينش نزديك شويم ، و به ظاهر زندگى دنيا ننگريم .
اينجا ، در سورهء زخرف وقتى آيات آن محور درست زندگى را بيان مىكند كه همان توحيد است ، نه دارايى و دوستى مبتنى بر اساس مال ، قرآن صحنهاى از صحنههاى جدالى را كه در آخرت ميان دوستان بد برپا مىشود به ما نشان مىدهد و مىگويد :
«
حَتَّى إِذا جاءَنا
- تا آن گاه كه نزد ما آيد ، » و اين كس كه از ياد خدا روى گردانده در پيشگاه پروردگارش حاضر شود .
«
قالَ يا لَيْتَ بَيْنِي وَ بَيْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَيْنِ فَبِئْسَ الْقَرِينُ
مىگويد : اى كاش دورى من و تو دورى مشرق و مغرب بود . و تو چه همراه بدى هستى . » آن روز كه بديهاى نزديكى با همنشين بد را درمىيابد آرزو مىكند كه كاش ميان آن دو فاصلهاى به اندازهء فاصلهء مشرق و مغرب مىبود .
[ 39 ] هرگز . . . بيزارى جستن از يكديگر سودى ندارد ، و عذر تراشى و توجيه سودى نمىدهد ، زيرا ظلم با اختيار كامل آنها واقع شده است ، و دوزخ گنجايى