و بدين سان توفيق هدايت و رهيابى را از او سلب مىكند .
دوم : كار بد او را در نظرش نيكو مىنماياند و مىآرايد ، پس او هرگز رستگار نمىشود .
«
وَ مَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمنِ
- هر كس از ياد ( خداى ) رحمان روى گرداند . » گفتهاند اصل « العشو » نگريستن با چشمى ناتوان است ، و چون چشم كسى ناتوان شود گويند « عشى بينائيش ضعيف » و چشمش تيره شد .
/ 476 «
نُقَيِّضْ
- برمىگماريم . » تعيين مىكنيم يا آماده مىسازيم .
«
لَهُ شَيْطاناً فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ
- شيطانى را براى او كه همواره همراهش باشد . » ملازم و همراه او باشد و شب و روز او را به حال خود نگذارد .
شايد به كار بردن نام « الرحمن » در اينجا براى بيان مقدار نابينايى كسى باشد كه از نگريستن به آثار ذاتى كه رحمتش همه چيز را فرا گرفته ، روى برمىگرداند . آيا نبايد از شرّ ابليس به دو پناه جويد ، و از چنگ دشمن آشكاراى خود به پناهگاه رحمت او بگريزد ؟ ! [ 37 ] «
وَ إِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ السَّبِيلِ
- و آن شيطانها آنها را از راه ( خدا ) باز مىگردانند . » كاملا بر عكس آنچه فرشتگان با دل مؤمن مىكنند كه او را بر راه راست استوار مىدارند و گردنهها و مشكلات را از راه او بر طرف مىكنند تا در كار خير موفّق شود ، در حالى كه همنشين بد دوست خود را از توبه باز مىدارد ، و راه او را به سوى خدا پر از دشوارى مىكند ، و چون بخواهد به نماز ايستد يا به كارى خير فراخوانده شود تنبلى را به دو القا مىكند . و براستى دل او را از وعدههاى دروغين و آرزوهاى پوچ و وسوسهها انباشته مىكند .
بلكه شيطان در برابر دوست خود درى از تأخير و تعلّل در خير مىگشايد تا