توانايى مطلق را بر هر چيز مىدانستند ، مىفهميدند كه فرمان او ميان دو حرف كاف و نون از كلمه « كن باش » قرار دارد ( يعنى هنوز كلمهء « كن » تمام نشده ارادهء او تحقق مىيابد ) و در لحظهء اراده ميليونها كهكشان را از نيستى به هستى مىآورد .
گويم : اگر چيزى از اين حقيقت را مىدانستند بيگمان خود را بيخرد مىشمردند و نمىپنداشتند كه او را مراتب وجودى گوناگون است كه از آن مراتب فرود مىآيد تا آنجا كه بخشى از او در آفريدگانش قرار گيرد . خداى سبحانه و تعالى از آنچه اينان گويند بسى فراتر و والاتر است .
اگر مىدانستند كه وظايف مهمّ فرشتگان وظايف مهمّ دشوارى است كه مناسبتى با زنان نرم و نازك ندارد ( چنين سخنانى نمىگفتند ) زيرا از جملهء وظايف فرشتگان بركندن شهرهاى لوط از بيخ و بن و سپس واژگون كردن و ويران كردن آنهاست و نيز از وظايف آنان است كه بزرگترين و دقيقترين حقايق را بيان مىكنند و با مبطلان به جنگ پردازند ، پس چگونه چنين امورى در خور كسانى است كه در آرايش پرورش مىيابند و در جنگ و جدال آشكار نمىشوند ؟ ! اگر اين مراتب را مىدانستند نمىانگاشتند كه خدا دختران را بر پسران برگزيده است .
اگر ميزان نزديكى فرشتگان را به خدا مىدانستند ، و از مقدار ارج آنها در پيشگاه او آگاه بودند و مىدانستند كه آنها در سخن بر او پيشى نمىگيرند و هر چه مىكنند به فرمان اوست ، با فرشتگان دشمنى نمىورزيدند ، و آنان را نمونهء ناپسندى نمىانگاشتند كه خود هنگامى كه مىگويند آنان مادينهاند آنان را از خود طرد و نفى مىكنند .
هرگز ، فرشتگان بندگان خداى رحمانى هستند كه رحمتش همه چيز را فرا گرفته ، و ما دام كه بندگان هستند / 452 فراتر از آنند كه نسبت مادينگى ( كه در نظر اينان مرتبهاى پستتر است ) به آنان داده شود و فروتر از آنند كه تصوّر شود جزئى از الوهيّت و خدايى در وجود آنهاست .
از آنجا كه فرشتگان بندگان خداى رحماناند روا نيست كه خدا آنها را به
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 447
مساهمون: احمد آرام
ص٤٤٧