/ 436
منزّه است آن كس كه اينها را رام ما كرد
رهنمودهايى از آيات :
آيات اين سوره مىكوشد كه رابطهء ميان انسان و آنچه را پيرامون اوست جهت دهد ، و اين جهت دادن با ديد درست انجام مىيابد ، زيرا بينش انسان در برابر طبيعت و نمادهاى آن است كه كيفيّت رابطهء او را با آنها مىسازد .
سياق آيات در اينجا به ما خاطر نشان مىكند كه نعمتهاى زندگى كه به ما داده شده ناگزير بايد ما را به شناخت پروردگارمان و نزديكى جستن به دو راهنمايى كند ، پس نعمت همسرى وسيلهاى است براى شناخت خدا ، چگونه ؟ پروردگار ما از هر چيز جفتى آفريده است كه هر چيز به ناتوانى و نيازمندى خود آگاه شود ، تا هيچ آفريدهاى بر اثر احساس بىنيازى گردنكشى و سرپيچى نكند و براى آن كه بر او آشكار سازد كه آفريدهاى است كه به همتايى نياز دارد كه او را تكميل كند ، و همان گونه كه انسان به همسر نياز دارد به چيزها و ديگر جانداران غير از خود نيز نيازمند است ، پس انسان چون بخواهد بيابانها و درياها را درنوردد ، به چهار پا و كشتى نياز دارد ، و نياز او دليل ناتوانى اوست و گواه بىنيازى پروردگار اوست . امّا بجاى آن كه خداوند به انسان دو بال بدهد كه با آنها پرواز كند ، يا پاهايى چابك و تيز گام به دو بخشد كه بر باد پيشى گيرد ، يا دو گوش تيز همچون گوش اسب به دو دهد ، در عوض همهء / 437 اينها او را با توشهء خرد مجهّز كرده كه به وسيلهء آن چيزها را مسخّر خود كند و به زير فرمان درآورد ، از اين رو مىبينى كه كشتى را مىسازد ، و بر هواپيما و موشك فضا پيما سوار مىشود ، و حتّى جانداران پيرامون خود از قبيل چارپايان و سگها و دلفينها و . . . و . . . را رام مىكند و به خدمت خود مىگمارد .