نمىگريزانيد ، هم چنان كه اگر روح ايمان نباشد در بيشتر موارد مؤمن بر شيطان غالب نمىشود .
به تعبيرى ديگر : نفس پيامبر با روح القدس تكامل يافت تا آمادهء دريافت وحى خدا شد ، هم چنان كه نفس ديگر افراد بشر با خرد تكامل مىيابد تا معارف و دانشها را دريافت كند . در اين صورت « روح » جانب پيوسته به پيامبر از وحى است ، در حالى كه رسالت جانب پيوسته به حقّى است كه وحى مىشود ، و اين هر دو از خداى سبحان است ، و از اين رو كلمهء « الرّوح » در اينجا پس از وحى آمده ، و گويى كه « روح » در حالى كه همان امر خداست به او وحى مىشود ، و به وسيلهء اوست كه پيامبر به مرحلهء دريافت وحى فرا مىرود .
/ 410 ما اين انديشه را از برخى حديثهايى در مىيابيم كه پيش از اين دستهاى از آنها را ياد كرديم و بيان كرد كه روح آفريدهاى بزرگتر از فرشتگان است . اكنون دستهء دوّم از آنها را مىخوانيم :
از زراره مروى است كه گفت : به ابى عبد اللَّه ( امام صادق عليه السلام ) گفتم : چگونه پيامبر بيم آن نداشت كه در آنچه از جانب خدا بر او نازل مىشود چيزى از گرايشهاى شيطان نيز نبوده باشد ؟ گفت : حضرتش گفت :
« همانا چون خدا پيامبرى را به رسالت گيرد آرامش و وقار بر او فرو مىفرستد و وحى از جانب خداى عزّ و جلّ چنان براى او مىآيد كه گويى او را به چشم خود مىبيند » . « 139 » از محمد بن مسلم و محمد بن مروان از ابى عبد اللَّه ( امام صادق ، عليه السلام ) مروى است كه :
« پيامبر خدا جز با توفيق الهى ندانست كه جبرئيل از جانب خداست » . « 140 » در تفسير همين آيهء بخصوص ، پيش از اين حديثى از امام صادق عليه السّلام
هامش
( 139 ) - موسوعة بحار الانوار ، ج 18 ، ص 262 .
( 140 ) - همان مأخذ ، ص 262 .