نمىداشتند ، ولى خداوند - با وجود اين - دختر مىبخشد ، پس او بخشندهء هر چيزى است كه مىخواهد و به هر گونهاى كه بخواهد ، آيا اين بر وسعت فرمانروايى و شدّت تسلّط و چيرگى او دلالت نمىكند ؟
[ 50 ] «
أَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْراناً وَ إِناثاً
- و يا هم پسر مىدهد و هم دختر . » يعنى نسل را از دو جنس دختر و پسر قرار مىدهد ، «
وَ يَجْعَلُ مَنْ يَشاءُ عَقِيماً
- و هر كس را بخواهد سترون ( و بى فرزند ) مىگرداند . » پس به او چيزى نمىدهد ، و اين ارادهء او بى سبب و علّتى نيست ، بلكه وارد در مقولهء حكمت خداوند و ارادهء مطلق او مىشود .
«
إِنَّهُ عَلِيمٌ قَدِيرٌ
- زيرا او دانا و تواناست . » / 401 اگر هر گونه كه مردم مىخواهند به آنها بدهد چه بسا جهان تباه شود . بدين سان كه همه يا بيشتر مردم پسر مىخواهند يا بر عكس ، در حالى كه بايد تنوّع و توازنى براى حفظ جنس بشرى در كار باشد ، و از سويى ديگر پروردگار ما برخى را به سبب حكمتى كه خود از آن آگاه است سترون قرار مىدهد ، چه بسا كه اگر به سترون نسلى دهند تباه گردد .
شناخت اين حقيقت آرامشى در نفس و ضمير پديد مىآورد ، پس كسى كه بداند خداوند همان بخشندهء بهترين و برترين نعمتها و مؤثّرترين آنها بر نفس است كه همان فرزند باشد كه جان هر جاندارى بدان دلشاد مىشود ، و سرمستى چندان بر او چيره نمىآيد كه او را به مرحلهء غرور و خود فريفتگى بكشاند ، هم چنان كه اگر نعمتى را از دست بدهد نوميدى چندان بر او غلبه نمىكند كه بر نعمتها ناسپاس شود ، زيرا مىداند كه تقدير كننده و سنجيدهء تمام آنها خداوندى است منزّه و متعال كه جور و ستم نمىكند .
[ 51 ] پروردگار در روند گفتگو از دامنههاى ناتوانى بشر و ابعاد نيازمندى او ، و ضرورت ، پيوندش به كان قدرت و سرچشمهء توانگرى بى نيازى ، يعنى به رحمت خدايى كه فرمانروايى آسمانها و زمين از آن اوست ، ما را به نعمت رسالت هدايت