«
اسْتَجِيبُوا لِرَبِّكُمْ
- به پروردگارتان پاسخ قبول دهيد ! » با گوش فرا دادن به سخنان دعوت كنندهاى كه از جانب اوست ، و تسليم به حقّى كه با او فرو فرستاده است ، و فرمانبردارى از رهبرييى كه بدان فرمان داده است .
«
مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا مَرَدَّ لَهُ مِنَ اللَّهِ
- پيش از آن كه روزى بيايد كه از جانب خدا بازگشتى ندارد . » آيا كسى مىتواند چيزى را كه خداى تعالى اراده كرده است برگرداند ؟
«
ما لَكُمْ مِنْ مَلْجَإٍ يَوْمَئِذٍ
- در آن روز نه پناهى خواهيد داشت . » پس هيچ كس شما را يارى نمىدهد .
«
وَ ما لَكُمْ مِنْ نَكِيرٍ
- و نه كسى كه از شما دفاعى تواند كرد ( و منكر گناهتان تواند شد ) . » [ 48 ] قرآن - در چندين آيه - به بررسى مشكلى نفسانى در برابر تحمّل مسئوليت ايمانى مىپردازد ، / 397 آنجا كه مىبينى انسان منتظر كسى است كه ايمان را به او تحميل كند ( و چشم دارد كه ديگرى او را به قبول ايمان وادارد ) ، و مىپندارد تا وقتى كسى نباشد كه او را به ناخواه خود وادار به ايمان كند وى از ايمان آوردن و التزامهاى آن معاف است .
هرگز . . . ايمان مسئوليّت خود توست قبل از هر شخص ديگر . مگر نه آن كه فايدهء آن براى توست ، و زيان آن - اگر از دستش دادى - بر توست ، پس چه انتظارى دارى ؟ براستى پيامبر جز تبليغ كنندهاى نيست ، پس اگر خواستى با آزادى خود ايمان مىآورى ، و اگر خواستى با كفرى كه براى خود برگزيدهاى عذاب را براى خويش مىخرى .
«
فَإِنْ أَعْرَضُوا فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً إِنْ عَلَيْكَ إِلَّا الْبَلاغُ
- اگر اعراض كنند ( و روى گردان شوند ) تو را نفرستادهايم كه نگهبانشان باشى . بر تو جز تبليغ رسالت هيچ نيست . » اين نقش هر رهبر رسالتى در هر اجتماع و هر زمان است ، و همين مسئوليّت