در راه نظام شورايى شايسته است كه مؤمنان ناگزير بايد آن را بزدايند و از ميان بردارند ؟
نخستين بديهايى كه به ستمكاران مىپيوندد گمراهى است «
وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ
- و خداوند گروه ستمكاران را هدايت نمىكند » .
دوم : پشيمانى فراوانى است كه هنگامى كه عذاب را مىبينند بدان دچار مىشوند و با خوارى و زارى از خود مىپرسند : آيا راه بازگشتى هست ؟
سوم : سرافكندگى ذلّت بار آنان به هنگام عرضه شدن آنها به آتش است ، تا آنجا كه به سبب خوارى و خردى خود بدان نگاهى از زير چشم مىاندازند .
/ 385 چهارم : سرزنشى كه از جانب مؤمنان آنها را احاطه مىكند و به آنها يادآور مىشوند كه خود و كسانشان را در روز قيامت بر باد دادهاند .
پنجم : جاودانى بودنشان در عذاب .
در حالى كه ياران خود را كه در دنيا پيرامونشان بودند گم كرده و از دست دادهاند و آنجا ، در آخرت هيچ كس آنها را يارى نمىدهد .
شرح آيات :
[ 44 ] در آغاز و پايان اين درس دربارهء گمراهى از جانب خدا مىخوانيم و اين كه كسى را كه خدا گمراه كند هيچ يارى نيست و هيچ راهى در پيش روى خود نباشد ، و شك نيست كه اين از دست دادن رهيابى بزرگترين مصيبت و كلانترين زيان ديدگى است ، و خدا كسى را گمراه نمىسازد مگر به سبب ارتكاب گناهى بزرگ از جانب او ، مگر نه آن كه خدا مهربانترين مهربانان است ؟ پس چگونه نور رهنمايى خود را از بشر مىپوشاند در حالى كه انسان هيچ راهنمايى جز او ندارد ؟
اكنون پرسشى ديگر مطرح مىشود : چرا هدايت جز از رهگذر طريق الهى صورت نمىگيرد ؟
هدايت را سه شرط است و عبارت است از :