بخشى از صفتهاى مؤمنان همچون پرهيز از گناه و درگذشتن از كسى كه بدى كرده مىپردازد . آن گاه قرآن پس از بيان اين مطالب ما را يادآور بخشى ديگر از آن صفتها مىشود ، همچون انتقام گيرى پس از ستمديدگى و بردبارى و درگذشتن از خطا كه از كارهاى پسنديدهء سنجيده است .
شرح آيات :
[ 37 ] برخى اجتماعها وجود دارند كه دين را منحصر به پيروى از پارهاى آداب مىكنند ، بدون توجّه به قضاياى سرنوشت ساز مهمّى كه آنها را مكلّف و به از خود گذشتگى و جهاد و شهادت مىكند ، از اين رو در همان حال كه به ساختن مسجدها و دانشسراها ( ى دينى ) مىپردازند مىبينى كه از ستم كردن نسبت به يكديگر پروايى ندارند ، و از احكام خدا حمايت و دفاعى نمىكنند ، و حال آن كه قرآن در بسيارى از سورههاى خود و نيز به صورتى كلّى و فراگير به بيان صفتهاى اجتماع مسلمان مىپردازد تا صورتى متكامل از آنچه بايد اجتماع خود را بدان بگردانيم به دست ما دهد و ميزان نزديكى و دورى اجتماع موجود را از آنچه قرآن بدان مژده مىدهد در مىيابيم .
از بارزترين صفتهاى اجتماع اسلامى كوشش براى پرهيز از ارتكاب گناهان بزرگ و زشتكاريهاست ، كه واجب است اجتماع مسلمان از جاهليّت با تمام ابعاد فرهنگى و اقتصادى و سياسى و اجتماعى آن پاك و زدوده شود .
«
وَ الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الْإِثْمِ
- و آن كسان كه از گناهان بزرگ و زشتيها اجتناب مىكنند . » گناهان بزرگ - چنان كه پيداست - گناهان اجتماعى و تجاوز به حقوق مردم است ، و گفتهاند مراد از آن شرك است ، و شك نيست كه شرك زشتترين ظلم ، و بزرگترين گناه است ، و اين تفسير را / 369 به ابن عباس نسبت دادهاند ، و گفتهاند مراد بدعتها و شبههها و در نتيجه گمراهى فرهنگى است كه به نوبهء خود از گناهان اجتماعى محسوب مىشود ، و يكى از مفسّران گفته است كه مراد مطلق گناهانى