نزديك شويم و آن را بهتر دريابيم ، بايد بدانيم كه اصطلاح مصالح امريكا يا مصالح روسيّه يا اصطلاحاتى از اين قبيل در واقع تعبيرى واضح از لهله زدن و دويدن به دنبال دنياست ، مگر نه اين كه همين مصالح دستگاه گردانندهء امريكا را به كشتن ميليونها نفر در ويتنام و كامبوج و السالوادر و . . . و . . . وادار كرد ؟ و مگر نه اين كه همين مصالح حزب كمونيست روسى را به كشتن ميليونها تن در افغانستان و ديگر جايها واداشت ؟
[ 21 ] وانگهى آيا انسان فقط به فرو رفتن در گرداب زد و خوردها و تباه كردن سرزمينها و مردمان اكتفاء مىكند ؟ هرگز . . . بلكه مىكوشد اقدامات و موضعگيريهاى خود را از طريق دينى كه براى خود ساخته و پرداخته توجيه كند ، و اگر واقعيّت فرهنگى و تبليغاتى را در جهان امروز مورد بررسى قرار دهيم به يك نتيجه مىرسيم ، و آن نتيجه اين است كه بيشتر ايدئولوژيها و فرهنگها از واقعيّت مصلحت گرايى انسان برخاسته است . پس براى حمايت از مصالح خود اين دولت يا آن حزب را مىبينى كه افكار و نظريّههاى گوناگون مىسازند و مىتراشند ، و بدين ترتيب بينوايان نظريّهء مبارزه طبقاتى را پايه مىگذارند و توانگران ايدئولوژى نخبگان را اختراع مىكنند ، و قرآن اين روش را ناپسند مىشمارد و آن را صورتى از صورتهاى شرك مىشناسد .
«
أَمْ لَهُمْ شُرَكاءُ شَرَعُوا لَهُمْ مِنَ الدِّينِ ما لَمْ يَأْذَنْ بِهِ اللَّهُ
- آيا مشركان را بتانى است كه آيينى برايشان آوردهاند كه خدا رخصت آن را نداده است ؟ » بيگمان شريعت و دينى كه مىسزد انسان از آن پيروى كند و بدان سر بسپارد تنها شريعتى است كه فقط از جانب خدا وحى شده باشد ، امّا پيروى از شريعتها و قانونهايى كه بشر آنها را از خود درآورده و پروردگار از آنها خشنود نيست ، شرك نسبت به خداى عزّ و جلّ است . انديشيدن ژرف در اين آيه ما را بدين امر رهنمون مىشود كه آن كس كه قانونى مخالف شريعت خدا وضع مىكند خود را به عنوان خدايى در برابر او مىگمارد و مىانگارد ، و آنچه در قرآن « دينى » ناميده شده قوانين فيزيكى و شيميايى نيست ، بلكه همانا قوانين سياسى و اجتماعى و