فرو فرستاد .
امّا به نظر من چنين مىرسد كه ترازو - در اينجا - چيزى است ديگر كه خدا آن را در كنار كتاب فرو فرستاد ، و شاهد اين معنى آن است كه كلمهء « ميزان » به « حق » عطف نشده بدين سان كه گفته شود : انزل الكتاب بالحق و بالميزان كتاب را به حق و به ميزان فرو فرستاد .
پروردگار ما در سورهء الحديد گفته است : «
وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْمِيزانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ
« 18 » - و با آنها ( با پيامبران ) كتاب و ترازو را نيز فرو فرستاديم تا مردم به عدالت عمل كنند » .
و ذات سبحان او در سورهء الرّحمن گويد : «
وَ السَّماءَ رَفَعَها وَ وَضَعَ الْمِيزانَ أَلَّا تَطْغَوْا فِي الْمِيزانِ
« 19 » - و آسمان را بر افراخت و ترازو را بر نهاده تا در ترازو تجاوز مكنيد » .
ذات متعال او در سورهء الاعراف گويد : «
فَأَوْفُوا الْكَيْلَ وَ الْمِيزانَ وَ لا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْياءَهُمْ
« 20 » - پيمانه و ترازو را تمام ادا كنيد و به مردم كم مفروشيد » .
پس ترازو - در اين صورت - ارزشهاى كتاب ، و روشنترين معانى آن همين است كه مردم در سنجيدن كالاى خود و در تعيين حقوق بر يكديگر آن را مىشناسند و به كار مىبردند . و اينجا اين پرسش باقى مىماند : چگونه خدا آن را فرو فرستاد ؟
پاسخ : خداوند خرد را بر انسان فرو فرستاد ، و مقياسها و وسايل سنجش ثابت را در ضمن آن قرار داد ، و به دو آموخت / 314 كه چگونه اين مقياسهاى عقلى بر دستگاهها و ابزارها و قوانين و قراردادهايى كه چيزها را با آنها مىسنجند ، منعكس مىشود ، و در كتاب خود به مردم فرمان داد بدانچه با خردهاى خود بدان توافق و
هامش
( 18 ) - الحديد / 25 .
( 19 ) - الرّحمن / 7 - 8 .
( 20 ) - الاعراف / 85 .