دهد خبرش بيشتر از آنچه در ديگر شهرها روى مىدهد ، پراكنده مىشود ، وانگهى پايتخت موقعيّت مركزى سياسى و اجتماعى مهمّى را در ميان ديگر شهرها احراز مىكند ، پس گشودن پايتخت در بيشتر موارد به فتح ديگر شهرها و جايهاى ديگر مىانجامد ، طبيعة اگر پايتخت مانند مكّه در زمان پيامبر ( ص ) مركز گرد آمدن نيروهاى دينى و سياسى و نظامى و اقتصادى بوده باشد كه در آن هنگام قريش بر آن تسلّط داشت و از آن طريق در شبه جزيرهء ( عربستان ) حكم مىراند .
اين آيه دلالت بر آن دارد كه رسالت الهى داراى موجهايى پياپى بود . پس با فرمان دادن به خواندن به پيامبر آغاز مىشود : «
اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ
« 7 » بخوان به نام پروردگارت كه بيافريد » . سپس به دو فرمان مىدهد كه نزديكان و خويشاوندان خود را هشدار و بيم دهد : «
وَ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ
« 8 » و خويشاوندان نزديكت را بترسان » ، و آن گاه به قوم او - صلّى اللَّه عليه و آله - با اين گفتهء خداى سبحان گسترش مىيابد كه گويد : «
وَ إِنَّهُ لَذِكْرٌ لَكَ وَ لِقَوْمِكَ
« 9 » و ( قرآن ) سبب بلند آوازه گشتن تو و قوم توست » ، و هم چنان ادامه مىيابد تا تمام جهانيان را فرا مىگيرد و پروردگار سبحان ما مىگويد : «
تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعالَمِينَ نَذِيراً
« 10 » بزرگ است و بزرگوار آن كس كه اين فرقان را بر بندهء خود نازل كرد ، تا جهانيان را بيم دهندهاى باشد » .
با آن كه اين رسالت از همان آغاز جهانى بوده است واقعى نيز بوده و از طريق موجهاى پياپى در ميان مردم بر اساس نزديك و نزديكتر به سوى اقطار جهان گسترش يافته است ، و سزاوارترين مردم بدان و تحمّل مسئوليتهاى آن پيامبر و اهل بيت اويند كه قرآن در خانههاى ايشان نازل شده است .
«
وَ تُنْذِرَ يَوْمَ الْجَمْعِ لا رَيْبَ فِيهِ
- همچنين آنان را از روز قيامت - كه
هامش
( 7 ) - العلق / 1 .
( 8 ) - الشعراء / 214 .
( 9 ) - الزّخرف / 44 .
( 10 ) - الفرقان / 1 .