دستاورد اعمال آنهاست ( و شايد اختلاف از گناهانى است / 272 كه مانع روزى مىشود ) ، و چون خدا براى امّتى عذاب را مقدّر كند هيچ كسى نمىتواند آن تقدير را از آن امّت برگرداند و دور كند .
( و نمودارى ديگر براى روزى خدا بادهاست كه كشتيهاى بازرگانى را به حركت درمىآورد ) پس اگر خدا بخواهد اين كشتيهاى بزرگ رونده بر دريا كه هر يك چون كوهى هستند با توقف باد ساكن و بيحركت مىشوند يا بر اثر گناهان مردم نابود مىگردند . . . همهء اينها براى آن است تا كسانى كه در آيات خدا مجادله مىكنند ، ( و شكوه و تسلّط يا عذاب خدا را انكار مىكنند ) بدانند كه گريزگاهى از عذاب او ندارند .
پس از تمام اينها ، دنيا چيست ؟ ! آيا جز كالايى است كه چون با آنچه براى مؤمنان در آخرت نزد خداست مقايسه و سنجيده شود اين يك بهتر و پايندهتر است ؟ ( 27 / 36 ) .
ح : ( در اين نقطهء عطف ، روند آيه به محور اصلى سوره مىرسد كه به نظر مىآيد در شورايى نمودار است كه حاصل تمركز و تراكم تجربههاى بشرى است ، و قرآن آن را ضمن صفتهايى گوناگون براى مؤمنان بيان مىكند ) ، كسانى كه از گناهان بزرگ و فاحش دورى مىگزينند ، و به هنگام خشم در مىگذرند ، و دعوت پروردگارشان را ( به سرسپردن به رهبرى شرعى ) پذيرفتهاند و ، نماز را برپا داشتهاند ، و كارشان بر پايه مشورت با يكديگر است ( و بدان وسيله كارشناسيهاى خود را با يكديگر مبادله مىكنند ) و از آنچه به آنها روزى دادهايم انفاق مىكنند .
ط : ( اين دستهاى از صفتهاى مؤمنان بود كه به رابطههاى ميان ايشان وابسته است ، و همچنين دستهاى ديگر از آن اوصاف به موضعگيريهاى آنان نسبت به دشمنانشان مربوط مىشود ) ، پس مؤمنان كسانى هستند كه اگر با گردنكشى برخورد كنند پيروز مىشوند ( يعنى تسليم گردنكشان نمىشوند بلكه با آنها مىجنگند ) ولى بر مردم ستم و تجاوز نمىكنند بلكه پاداش بدى نزد آنها بدييى همانند آن است .
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 265
مساهمون: احمد آرام
ص٢٦٥