اين گفتهء خداست كه گويد : « تعبدون » . شيعه نيز به پيروى از روايات اهل بيت ( ع ) بر همين رأى رفتهاند .
در سجود ذكرى مخصوص واجب نيست ، ولى مستحبّ است كه آنچه را در روايت « من لا يحضره الفقيه » آمده بگويند كه گويد :
روايت شده است كه در سجدهء عزايم مىگفت :
« لا إله إلّا اللَّه حقّا حقّا ، لا إله إلّا اللَّه ايمانا و تصديقا ، لا إله إلّا اللَّه عبوديّة و رقّا ، سجدت لك يا ربّ تعبّدا و رقّا ، لا مستنكفا و لا مستكبرا ، بل أنا عبد ذليل خائف مستجير » « 38 » حقيقت را ، حقيقت را ، هيچ خدايى نيست جز خداى يكتا ، هيچ خدايى نيست جز خداى يكتا ، ( سخنى ) از سر ايمان و گواهى ، هيچ خدايى نيست جز خداى يكتا ( سخنى ) از سر بندگى و بردگى ، پروردگارا بنده وار و برده وار به تو سجده گزاردم ، نه سرپيچى مىكنم و نه گردنفرازى و تكبر ، بلكه من بنده خوار هراسانى پناهجويم .
[ 39 ] قرآن بينشى است بى بينايى چشم ظاهر ، و ديدارى است بىنگريستن . قرآن براستى ، روش انديشيدن براى كسى است كه خرد مىورزد ، و هدايت و عبرت است براى كسى كه هشيارى به خرج مىدهد و عبرت مىگيرد .
قرآن مىگويد چگونه در مدرسهء زندگى كه در آن معارف پروردگار ، و نشانهگذاريهاى حق و مشاهد نفس وجود دارد چندان كه از لحاظ حكمت و دانش تو را بسنده است ، خود آموز شوى .
اگر آيات قرآن وسيلهء بينش براى نگريستن به پيرامون خود قرار دهيم بيگمان طبيعت هزار و يك درس به چندين زبان براى ما مىگويد ، زبان عاطفهها و احساسها ، زبان دانش و حكمت ، زبان ضمير و و جدان و برتر از تمام اينها زبان شهود و ايمان .
به زمين بنگر ، آيا سرسپردگى آن را نسبت به پروردگارش نمىبينى و اين
هامش
( 38 ) - نور الثقلين ، ج 4 ، ص 551 .