و هنگامى كه انسان را در گور مىنهند ، و پسران و دوستانش از پيرامون او پراكنده مىشوند ، و او را تنها و غريب زير خاك رها مىكنند ، فرشتگان خدا با مژده بر مؤمن فرود مىآيند ، و وحشت او را مىزدايند ، / 223 و تا رستاخيز با او دوستى مىورزند ، و هنگامى كه مردم در صحراى محشر به سوى پروردگارشان برانگيخته مىشوند «
يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ وَ أُمِّهِ وَ أَبِيهِ وَ صاحِبَتِهِ وَ بَنِيهِ
« 27 » روزى كه آدمى از برادرش مىگريزد ، و از مادرش و پدرش ، و از زنش و فرزندانش » ، «
يَوْمَ تَأْتِي كُلُّ نَفْسٍ تُجادِلُ عَنْ نَفْسِها
« 28 » روزى كه هر كس به دفاع از خويش به مجادله مىپردازد » ، «
لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ
« 29 » ( و ) هر كس را در آن روز كارى است كه به خود مشغولش دارد » ، در آن حال فرشتگان رحمت به همراهى مؤمنان روانهء درگاه پروردگارشان گام پيش مىنهند .
«
وَ لَكُمْ فِيها ما تَشْتَهِي أَنْفُسُكُمْ
- در بهشت هر چه دلتان بخواهد از آن شماست . » در دنيا و نسبت به شهوتهاى آن زهد ورزيدهاند ، پس خدا در عوض آن نعمتهاى آخرت را به ايشان مىدهد . و اگر شهوتهاى دنيا آميخته به درد و رنجها و سرشار از مصيبتها و نكبتها و بسيار زودگذر بود ، نعمت آخرت كه دلخواه نفوس ايشان است ناب و بى زوال است .
بلى ، براستى دنيا و آخرت چون دو هوويند ، پس هر كه به آخرت ميل دارد در دنيا زهد و بى ميلى ورزد ، و هر كه بهترين فرصتهايش را در اين زندگى نابود شونده از دست داده در آن زندگى جاودانه نعمتى نخواهد يافت .
بر تن امام پرهيزگاران ، على بن ابى طالب - عليه السلام - شلوارى ژنده و وصلهدار ديدند و در اين باره به او گفتند ، گفت :
« دل بدان خاشع مىشود ، و نفس خوار مىگردد ، و مؤمنان همين روش را
هامش
( 27 ) - عبس / 34 ، 35 ، 36 .
( 28 ) - النحل / 111 .
( 29 ) - عبس / 37 .