به ما امر كردهاند كه برائت خود را از مشركان و آنچه شريك خدا مىآورند ، آشكارا ابراز كنيم . آيا در سورهء اخلاص نمىخوانيم : «
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
- بگو ، اوست خداى يكتا » ؟ ! از ما خواستهاند كه كلمهء توحيد را با آنچه از مخاطر رد كردن و سرپيچى و انقلاب پيامد آن است ، بگوييم ، و براستى كه در عالم انسان اين بزرگترين كلمه است ، زيرا راه ميان بندگى و آزادى ، ميان خوارى و عزّت ، ميان دوزخ و بهشت را جدا مىسازد .
«
ثُمَّ اسْتَقامُوا
- سپس پايدارى ورزيدند . » / 219 كلمهء توحيد بدون پايدارى چه معنى مىدهد ؟ آيا توحيد به معنى مردود شمردن همسان پنداشتهها ، مردود شمردن سلطهء گردنكشان و خوشگذرانان ، و دراز گوشان حامل اسفار نيست ؟ پس اگر انسان برگردد و بدين همسان پنداشتهها سربسپارد و تسليم شود ، براستى اصل توحيد و يكتاپرستى را نفى كرده است .
پيداست كه خداى سبحان بنده را به شناخت خود هدايت مىكند و به ذات خود او را بر ذات خود رهنمون مىشود ، آن گاه به گونه گون فتنهها مىآزمايدش ، يك بار به مالش و ديگر بار به پيكرش و بار سوم به چيره كردن جابران بر او ، و همچنين تا ايمانش را بيازمايد ، اگر در هم شكند او را به خود وا مىگذارد ، و اگر پايدارى ورزد فرشتگان را بر او فرو مىفرستد كه گامش را استوارتر كنند .
بدين گونه دشواريهاى پايدارى در روزهاى نخستين متمركز مىشود ، آن گاه كه فرشتگان نيامدهاند و آنجا كه مردم در درجهء فشارى كه براى آزمايش نيروى ايمان خود با آن روبرو شدهاند ، مساوى هستند ، اما در مرحلهء بعدى هر كس پايدارى كند به سبب نزول فرشتگان بر او با آرامش و پشتيبانى ، فشارها را سبك مىشمارد .
«
تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلائِكَةُ أَلَّا تَخافُوا
- فرشتگان بر آنان فرود مىآيند كه مترسيد ! » از آينده و دردهايى كه براى شما به همراه مىآورد ، مترسيد و همچنين فرشتگان اثر برّندهترين سلاحى را كه نيروهاى شرك به كار مىبرند و سلاح تهديد است از دل مستقيم و به راه راست آمده مىزدايند ، و هنگامى كه در زمين سير