حقايق مىشوند و نور الهى را از آنان در پرده مىدارند ، و حجم عذابى كه انتظار آنها را مىكشد به اندازهء همان زيانى است كه به مردم مىرسانند .
«
فَلَنُذِيقَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا عَذاباً شَدِيداً
- پس البتّه كافران را عذابى سخت مىچشانيم . » و شايد اين همان عذاب آنها در دنيا باشد ، «
وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَسْوَأَ الَّذِي كانُوا يَعْمَلُونَ
- و بدتر از آنچه مىكردهاند ، البتّه به آنان پاداش مىدهيم . » شايد پاداش آنها به سبب مبارزه و برابرى جوييى كه با پروردگار توانمند كردهاند از اعمال آنها بدتر است يا به سبب آن كه بايد متحمّل عذر ديگران نيز ( كه اينان آنها را گمراه كردهاند ) بشوند . و شايد بدين معنى است كه آنها به كيفر بدترين اعمالشان مىرسند كه بطبع پاداشى بدتر است ، و خدا داناست .
[ 28 ] اين كيفر سخت براى چيست ؟ براى آن كه آنها دشمنان خدايند و دشمنى اين آفريدهء ناتوان با آفرينندهء نيرومند و مقتدر خود نه كارى است خرد .
«
ذلِكَ جَزاءُ أَعْداءِ اللَّهِ النَّارُ لَهُمْ فِيها دارُ الْخُلْدِ
- اين است كيفر دشمنان خدا : آتش . در درون آن خانهاى جاودان دارند . » وه ، چه عذاب بزرگى است ، آن آتش جاودانه ! چه بد قرارگاه و اقامتگاهى است ! و از خود مىپرسيم : چگونه آنها دشمنان خدا شدند ؟ آرى ، وقتى با رسالتهاى او دشمنى كردند ، و در ميان قرآن خوانى پارازيت انداختند ، پس با خداى عزّ و جلّ دشمنى كردهاند .
«
جَزاءً بِما كانُوا بِآياتِنا يَجْحَدُونَ
- اين كيفر آنهاست ، به پاداش آن كه آيات ما را انكار مىكردند . » كفر ورزى نسبت به رسالت پس از آن كه خود بدان يقين يافتند ، دلالت بر دشمنى آنها با پروردگارشان دارد .
[ 29 ] و در پايان اين چرخه نسبت به همدمان بدى كه آنها را از راه خدا به گمراهه كشاندند ، كفر مىورزند ( و از آنها خشمگين مىشوند ) / 214 خواه از افراد بشر و