دوزخ فرو افكند .
«
وَ ذلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِي ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ أَرْداكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ مِنَ الْخاسِرِينَ
- و اين بود گمانى كه به پروردگارتان داشتيد . هلاكتان كرد و در شمار زيانكاران درآمديد . » شخصيّت انسان بر حسب گمانى كه نسبت به پروردگار خود دارد ، شكل مىپذيرد ، پس كسى كه به پروردگارش خوش گمان است نيّتش خوب و رفتارش پاكيزه و كردارش درست مىشود ، و آن كه به پروردگارش بدگمان است نيّتش بد و رفتارش پليد و كردارش تباه مىشود .
و اين چنين مىسزد كه بنده تا مىتواند نسبت به پروردگار خود خوش گمان باشد . از امام صادق - عليه السلام - مروى است كه گفت : پيامبر خدا ( ص ) گفت :
« آخرين بندهاى كه فرمان مىرسد به دوزخش برند ، چون اين فرمان رسد به عقب بنگرد ، خداى با جبروت جلّ جلاله گويد : او را بازآوريد ، چون بازش آورند به دو گويد : چرا به من نگريستى ؟ گويد : پروردگارا ، بر تو گمانى چنين نمىبردم ، خدا گويد : بر من چه گمان مىبردى ؟ گويد : بر تو گمان مىبردم كه خطاى مرا ببخشى و مرا در بهشت خود جاى دهى ! / 209 ( حديث ) گويد : خداى با جبروت گويد :
اى فرشتگان من ! سوگند به عزّت و شكوه و نعمتها و بلندى و فراترى مقامم كه اين بندهء من هرگز ساعتى گمانى نيك بر من نبرده بود ، و اگر ساعتى گمان نيك بر من برده بود او را از آتش نمىترساندم ، اكنون دروغش را بر او روا داريد و به بهشتش درآريد » . سپس ( امام ) گويد : پيامبر خدا ( ص ) گفت :
« هيچ بندهاى نيست كه نسبت به خداى عزّ و جلّ گمان نيك برد مگر آن كه بر همان گمان خود بپايد ( و پاداش يابد ) » . « 23 » [ 24 ] «
فَإِنْ يَصْبِرُوا فَالنَّارُ مَثْوىً لَهُمْ
- پس اگر شكيبايى ورزند ،
هامش
( 23 ) - نور الثقلين ، ج 4 ، ص 543 .