[ 11 ] پروردگار قدرتمند ما پس از آن كه مادّهء زمين را قبل يا بعد از گسترش آن آفريده به ارادهء خود آهنگ / 184 بناى آسمان كرد كه بدان هنگام تنها دودى بود ، و فرمانبردارى خود را بر آن واجب ساخت و آسمان پذيرفت . « ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ وَ هِيَ دُخانٌ - سپس به آسمان پرداخت و آن دودى بود . » الف : مفسّران پرسيده‌اند : چرا حرف « ثمّ سپس » را كه براى بيان پيامدى و مؤخر بودن است به كار گرفته ، آيا آفرينش آسمان پس از زمين پايان يافته است ؟ در حالى كه نظريات علمى عكس اين نظر را ارائه مىدهند ، و پروردگار ما در سورهء النّازعات مىگويد : « أَ أَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمِ السَّماءُ بَناها . رَفَعَ سَمْكَها فَسَوَّاها . وَ أَغْطَشَ لَيْلَها وَ أَخْرَجَ ضُحاها . وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ دَحاها . أَخْرَجَ مِنْها ماءَها وَ مَرْعاها « 13 » آيا شما به خلقت سخت‌تريد يا اين آسمانى كه او بنا