سجود كند و سر تسليم سپارد هم چنان كه آسمانها و زمين به دو سجده كردهاند - موضوع آفرينش كاينات و هستى را هم چنان عرضه مىدارد ، كه پروردگار تواناى با علم و مشيّت خود به آفرينش پرداخت ، پس به آسمان كه دودى بود و زمين كه آن را از پيش آفريده بود گفت : فرمانبردار بياييد ( و همچنين هر چيزى به فرمانبردارى از اراده و مشيت او پاسخ مىگويد ) .
پس هفت آسمان را در دو روز ( يا دو دوره ) آفريد و كار هر آسمانى را كه مربوط به امور آن آسمان مىشد وحى كرد ، و آسمان فرودين را كه نزديكترين آسمان به زمين است به چراغهاى رهنمايى در تيرگيهاى شب و به عنوان آرايش براى مردم بياراست ، ( و آنها را وسيلهء ) حفظ زمين ساخت . و براستى اين از تقدير و اندازهگيرى پروردگار صاحب توانايى كارآمد و علم نافذ است ، سبحانه تعالى .
شرح آيات :
[ 11 ] پروردگار قدرتمند ما پس از آن كه مادّهء زمين را قبل يا بعد از گسترش آن آفريده به ارادهء خود آهنگ / 184 بناى آسمان كرد كه بدان هنگام تنها دودى بود ، و فرمانبردارى خود را بر آن واجب ساخت و آسمان پذيرفت .
«
ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ وَ هِيَ دُخانٌ
- سپس به آسمان پرداخت و آن دودى بود . » الف : مفسّران پرسيدهاند : چرا حرف « ثمّ سپس » را كه براى بيان پيامدى و مؤخر بودن است به كار گرفته ، آيا آفرينش آسمان پس از زمين پايان يافته است ؟ در حالى كه نظريات علمى عكس اين نظر را ارائه مىدهند ، و پروردگار ما در سورهء النّازعات مىگويد : «
أَ أَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمِ السَّماءُ بَناها . رَفَعَ سَمْكَها فَسَوَّاها . وَ أَغْطَشَ لَيْلَها وَ أَخْرَجَ ضُحاها . وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ دَحاها . أَخْرَجَ مِنْها ماءَها وَ مَرْعاها
« 13 » آيا شما به خلقت سختتريد يا اين آسمانى كه او بنا
هامش
( 13 ) - النّازعات / 27 تا 31 .