است با توجّه به زمان عمل كنيم تا ارزيابى ما درست باشد ، پس كسى كه در حسابهاى خود « زمان » را نمىگذارد ، به تنبلى مىپردازد ، بى آن كه بداند كه عمر او همين زمانى است كه آن را ناچيز انگاشته ، و جز پيش پاى خود را نمىنگرد ، از اين رو به شتابزدگى و بيتابى گرفتار مىشود ، و نتايج دور او را بر نمىانگيزد ، در اين صورت اگر پاداش خوب او زود داده شود به فعاليّت خود مىافزايد و هر چه زمان پاداشش دور تر باشد از كوشش و تكاپوى خود مىكاهد .
و شايد توجّه به زمان يكى از هدفهاى پرورشى والاى بسيارى از آيات قرآن باشد / 178 كه مكرّر به ما يادآور شده است .
[ 10 ] خداوند شرايط زندگى را در زمين به وفور فراهم آورد ، و نخستين آنها آرام كردن زمين با كوههاى استوار است كه به يكديگر پيوستهاند و مانع جابجايى ناشى از بادهاى شديد يا گازهاى فشرده در مركز زمين كه موجب زلزلههاست ، مىشوند .
«
وَ جَعَلَ فِيها رَواسِيَ مِنْ فَوْقِها
- و بر روى زمين كوههاى استوار پديد آورد . » دانشمندان مىگويند : در اثر هر رويداد ( فيزيكى ) كه در سطح زمين يا زير سطح آن روى دهد ، مادّهاى از جايى به جاى ديگر منتقل شود در سرعت گردش زمين مؤثّر است . پس جزر و مدّ در اين مورد تنها عامل نيست و آنچه بادها جابجا مىكنند در سرعت گردش تأثير دارد ، و سقوط در ژرفناى درياها ، يا بروز در سطح زمين ، در اينجا و آنجا در سرعت چرخش آن مؤثر است . از عواملى كه در سرعت گردش اثر دارد انبساط يا انقباض زمين است ، گرچه انبساط يا انقباضى اندك جز چند قدم به قطر آن نيفزايد يا از آن نكاهد . « 11 » اين حساسيّت فراوان نيازمند سنگينيهايى است كه زمين را از جابجايى ، خواه بر اثر هواى محيط بر آن و خواه گازهاى حبس شده در آن حفظ كند تا توازنش
هامش
( 11 ) - فى ظلال القرآن ، ص 3113 نقل از كتاب مع اللَّه في السّماء .