ثالثا : و اينك پرسشى باقى ماند : حكمتى كه ما از بيان اين حقيقت بهره مىبريم چيست ؟
و پاسخ :
الف : بيان قدرت و عظمت خدا كه در به وجود آوردن آفريدگان و دگرگونى آنها مرحله به مرحله و تدبير امور آنها در هر مرحله جلوهگر است تا اين گردش و چرخش به صورت كنونى انجاميده و هم چنان در مسير دگرگونى تا آنجا كه خدا بخواهد ، پيش مىرود ، و اينجا ، پس از آن كه پروردگار بعد از بيان آفرينش آسمان در دو روز ما را يادآور قدرت خود مىشود ، اشارهاى بدين حكمت مىيابيم .
حقّا ، هنگامى كه ما به تصوّر مىآوريم كه كائنات در دست قدرت الهى در آن زمانهاى طولانى كه كس جز خداى سبحان از آن آگاه نيست دگرگون شده ، و - مثلا - آن انفجار مهيب را به تصوّر مىآوريم كه يكى از دانشمندان معتقد است كه پانزده مليارد سال پيش در عالم هستى روى داده و هنوز امواج صداى آن در فراخناى اين جهان پهناور على رغم آن همه دورانهاى طولانى ، وجود دارد ، ناگزير بايد نفوس ما در برابر قدرت پروردگار سر فرود آورد ، و بزرگ خويشتنى و غرور و نافرمانيها را كنار بگذاريم . و شايسته است كه خطبههاى امام امير المؤمنين ( ع ) را بخوانيم كه در آنها كاينات و دگرگونيهاى آن را وصف مىكند و مردم را به تواضع و پرهيز از بزرگ خويشتنى و نافرمانيها اندرز مىدهد .
ب : شايد ما از آفرينش آفريدگان به وسيلهء خدا در زمان الهام بگيريم كه انقضاى مهلت و تقدّم مدّت و ايجاد شدن جزو حقيقت موجودات حادث شده است ، زيرا بيگمان نخستين شواهد و رساترين دلايل بر اوّل بودن آفريننده نابودى كاينات است ، و بر قديم بودن او حادث بودن آن ، و بر حادث بودن آن شدن و دگرگون شدنهاى آن ، و كامل شدن ما پس از نقص ، و ناقص شدن كاينات پس از كمال . . .
در حديث از امام على ( ع ) آمده است :
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 171
مساهمون: احمد آرام
ص١٧١