گرامىترين بندگان برگزيدهء خود را بدين ادب پرورده است ! چه قدر دشوار ( و در عين حال با شكوه ) است كه دل از هر انگيزهء تمايل شخصى حتى اگر ميل شخصى به انتقام گيرى از دشمنان خدا باشد وارهد .
اما اين ويژگى ( با همهء دشوارى ) همان خصوصيّت مطلوب در جنبش پيروان پيامبران است ، و اگر نباشد نهضت از راه راست منحرف مىشود و اطمينان بدان و حاملان آن از ميان مىرود و حجّت بر بندگان خدا استوار نمىشود ، آنجا كه جويندگان مناصب بسيارند ، و اگر آنان نيز منصب را نصب عين خود قرار دهند امر بر تودهء مردم مشتبه مىشود كه شايد آنان نيز دين را وسيلهء دستيابى به سلطه و قدرت قرار دادهاند ، / 142 هرگز . . . ايشان از گونهاى ديگرند ، و حتى اگر قدرت و سلطه شتابان به سوى ايشان بيايد ، ايشان خود را از لذّات و فريبندگيهاى او دور مىسازند ، و اين رهبر نمونهء ايشان سرور بشر محمد بن عبد اللَّه و خاتم پيامبران ( ص ) است كه قريش كوشيدند زيباترين زنانشان و بهترين اموالشان را همراه با حكومت بر خود به دو تقديم كنند ، و او هر چيزى جز تبليغ دعوت خويش را رد كرد .
و اگر دنيا دوستى در دل دعوت كننده بياميزد از جايى كه بداند يا نداند در تصميمات استراتژيك او تأثير مىكند ، زيرا كردار انسان همان تجسّم نيّات اوست ، و پروردگار ما گفته است : «
قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى شاكِلَتِهِ
« 92 » بگو هر كس بر حسب ذات و طبيعت خود عمل مىكند » . پس شخصيّت درونى انسان خواه ناخواه از خلال اعمال او بروز مىكند ، و بدين گونه اگر حاملان رسالت نيّات خود را خالصانه محض خدا نسازند ، رسالت از مسير استوار خود منحرف مىشود .
گروهى از وابستگان به جنبشهاى رسالتى مىپندارند كه اين جنبشها حركاتى سياسى ولى به رنگ الهى است ، پس اگر برخى دستاوردهاى فورى به مصلحت ديگر سياستمداران از آنان سلب شود رهبران جنبش را به ساده دلى و انعطاف متّهم مىكنند ، و چون انتظارشان در راه پيروزى به درازا بكشد ، مىبينى كه
هامش
( 92 ) - الإسراء / 17 .