آنهايى كه در آيات خدا مجادله مىكنند چگونه منحرف مىشوند ؟ » و شهوتهايشان آنان را به كدام وادى گمراهى مىكشاند ؟
به نظر مىرسد كه عموم اين آيات شامل هر نشانهاى است كه ما را به حقيقت رهنمون مىشود ، ولى در اينجا به مناسبت مطلب سخن از دلايل رستاخيز و شواهد پاداش و مسئوليّت به ميان آمده كه تمهيدى براى ذكر آن آيات است .
[ 70 ] جزاى عادلانهء كسانى كه كتاب و احكامى را كه خداوند به پيامبران خود وحى كرده تكذيب كردند در انتظار آنان است .
«
الَّذِينَ كَذَّبُوا بِالْكِتابِ وَ بِما أَرْسَلْنا بِهِ رُسُلَنا
- كسانى كه اين كتاب را دروغ انگاشتند و آنچه را به وسيلهء پيامبران خود فرستادهايم تكذيب كردند . » شايد ذكر « پيامبران » در اينجا براى دلالت بر ضرورت تسليم به حقّ و نيز به شخصى است كه نمايانگر حق و همان پيامبر و امام است . اين از آن روست كه تمام وحى به تفصيل و با جزئيات در كتاب نيامده بلكه بخشى / 134 از آن را پيامبر در رفتار خود ( سنّت ) بيان مىكند ، و كسى كه يك پيامبر يا كتاب آسمانى را تكذيب كند گويى تمام كتابهاى آسمانى و تمام پيامبران را تكذيب كرده است .
«
فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ
- به زودى خواهند دانست . » و مىدانند با چه عذاب سختى كيفر مىيابند .
[ 71 ] آنان را با غلهايى كه بر گردنشان مىافكنند و زنجيرهايى كه آنان را بدانها مىبندند ، مىكشانند .
«
إِذِ الْأَغْلالُ فِي أَعْناقِهِمْ وَ السَّلاسِلُ يُسْحَبُونَ
- آن گاه كه غلها را به گردنشان اندازند و با زنجيرها بكشانندشان . » چه خوارى و ذلّتى ! بدين سان خداوند پس از آن كه در دنيا به آنان آزادى داده و آنها از آن استفاده نكردهاند ، بلكه خود را به غلهاى شهوات و زنجيرهاى نظامهاى شرك آميز مقيّد كردهاند ، آنان را در بند مىكشد .
[ 72 ] ولى . . . در كدام درّهاى آنها را مىكشانند ؟
«
فِي الْحَمِيمِ ثُمَّ فِي النَّارِ يُسْجَرُونَ
- در آب جوشان ، سپس در آتش