و شك نيست كه كتاب خدا و پيامبر او از نشانههاى خدا هستند ، و هر كس به اين دو سرنسپارد و تسليم نشود به ريسمان محكم خدا چنگ نزده ، و كسى كه به خدا متوسّل نشود موجهاى فتنه او را به راست و چپ پرتاب مىكند و عوامل گمراهى او را به بيابان دور دست گم گشتگى مىكشاند و منحرف مىسازد .
راه خدا تنها يك راه و همان كتاب و امام است . پس هر كس اين اين دو را انكار كند تا روز قيامت در آن بيابان گمراهه مىماند .
راه خدا شاهراه خرد و روشن شده به وحى الهى است ، پس هر كس از خواهشهاى خود پيروى كند و بپندارد كه راههايى كه به سوى خدا مىرود به شمارهء نفسهاى آفريدگان است بهتانى بزرگ به خدا بسته است . آيا علامات راهنمايى در جادهها و اشارات عبور و مرور را ديدهاى كه اگر در حركت خود آنها را دنبال نكنى گردش شما در اين سوى و آن سوى به كجا منتهى مىشود ؟ همچنين است وضع كسى كه به علامات و نشانههايى كه خداوند براى بندگان خود نهاده توجّه نكند و از آنها راه نجويد ، و از رسالتها و پيامبران او و اولياء دين كه / 123 مردم را به رسالتهاى الهى فرا مىخوانند و نمودار هدايت پيامبران اويند ، پيروى نكند .
و آخرين سخن : پايان آياتى كه در اين روند آمده درجات شناخت و معرفت را براى ما بيان مىكند كه عبارت است از دانش و يادآورى و ايمان و سرسپردگى و سپاسگزارى ، هم چنان كه چيزهايى را كه مخالف اين درجات است از انحراف و انكار بيان مىكند ، و همزمان با درمان حالت كبر و بزرگ خويشتنى موضعگيرى درست نسبت به آيات خدا را بيان مىكند كه همان موضعگيرى آغوش گشايى و سرسپردگى بدانها و پرهيز سخت از انكار آنهاست كه به انحراف منجر مىشود ، و ما اين پرهيز دادن را به گونهاى مكرّر در اين سوره مىيابيم .
[ 64 ] از كسى كه در نعمتهاى خداوند غوطه مىخورد نمىسزد كه به پروردگار خود بزرگى فروشد يا آيات او را انكار كند . خداوند است كه زمين را قرارگاه انسان ساخت ، پس اگر نيروى جاذبهء زمين كمتر يا بيشتر از اين مىبود بيگمان حركت در آن دشوار مىشد يا دگرگونه مىگشت ، و اگر پوستهء زمين به اندازهء
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 120
مساهمون: احمد آرام
ص١٢٠