است كه به سليمان مروزى گفت : اى سليمان ! آنچه از بداء را انكار كردى ، بدان كه خداى عزّ و جلّ مىگويد : «
أَ وَ لا يَذْكُرُ الْإِنْسانُ أَنَّا خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ وَ لَمْ يَكُ شَيْئاً
« 53 » آيا انسان نديده كه ما او را پيش از اين آفريدهايم و او خود چيزى نبوده است ؟ » و گويد عزّ و جلّ : «
وَ هُوَ الَّذِي يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ
« 54 » اوست كه موجودات را نخست مىآفريند ، سپس آفرينش را باز مىگرداند » و گويد : «
بَدِيعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
« 55 » نو پديد آورنده ( و آفرينندهء ) آسمانها و زمين است » و گويد :
«
يَزِيدُ فِي الْخَلْقِ ما يَشاءُ
« 56 » در آفرينش هر چه بخواهد مىافزايد » و مىگويد :
«
بَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسانِ مِنْ طِينٍ
« 57 » و آفرينش انسان را از گل آغاز كرد » و گويد عزّ و جلّ : «
وَ آخَرُونَ مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللَّهِ إِمَّا يُعَذِّبُهُمْ وَ إِمَّا يَتُوبُ عَلَيْهِمْ
« 58 » و گروهى ديگر به مشيّت خدا واگذاشته شدهاند ، كه يا عذابشان مىكند يا توبهشان را مىپذيرد » و گويد عزّ و جلّ : «
وَ ما يُعَمَّرُ مِنْ مُعَمَّرٍ وَ لا يُنْقَصُ مِنْ عُمُرِهِ إِلَّا فِي كِتابٍ
« 59 » و عمر هيچ سالخوردهاى به درازا نكشد و از عمر كسى كاسته نگردد ، جز آن كه همه در كتابى نوشته شده است » . « 60 » و در حديث منقول از امام صادق ( ع ) آمده است كه در تفسير گفتهء خداى عزّ و جلّ كه گويد : «
وَ قالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ
« 61 » يهود گفتند كه دست خدا بسته است » گفت : مرادشان از اين تعبير چنان مفهومى نبوده . . . بلكه گفتند :
هامش
( 53 ) - مريم / 67 ، اصل اين آيه چنين آغاز مىشود :أَ وَ لا يَذْكُرُ الْإِنْسانُ. . . آيا انسان به ياد ندارد . . .
( 54 ) - الرّوم / 27 ، و با مختصر تفاوتى مضامين : يونس ، 4 - 34 ، 34 ، النّمل ، 64 ، العنكبوت ، 19 ، الرّوم ، 11 .
( 55 ) - البقرة / 117 ، الانعام ، 101 .
( 56 ) - فاطر / 1 .
( 57 ) - السجدة / 7 .
( 58 ) - التوبة / 106 .
( 59 ) - فاطر / 11 .
( 60 ) - موسوعة البحار ، ج 4 ، ص 95 .
( 61 ) - المائدة / 64 .